18.11 Wybrane własności ciągów zbieżnych
Kartkówka
Grupa A
Zadanie 1 (2 pkt)
Oblicz granice, wiedząc, że istnieją:
a) $$\lim_{n \to \infty} \left(\frac{5}{2^n} + 2\right)$$
b) $$\lim_{n \to \infty} \left[\frac{1}{9^n} - \left(\frac{2}{7}\right)^n\right]$$
c) $$\lim_{n \to \infty} \frac{2 \cdot 4^n - 3}{5 + 4^n}$$
a) Granica wyrażenia wynosi $2$.
b) Ostateczny wynik granicy to $0$.
c) Wartość granicy jest równa $2$.
a) Obliczenie granicy pierwszego wyrażenia:\[ \lim_{n \to \infty} \left(\frac{5}{2^n} + 2\right) \]Korzystamy z własności, że $\lim_{n \to \infty} q^n = 0$ dla $|q| < 1$. W tym przypadku $\frac{1}{2^n} = \left(\frac{1}{2}\right)^n$, więc:\[ \lim_{n \to \infty} \frac{5}{2^n} = 5 \cdot \lim_{n \to \infty} \left(\frac{1}{2}\right)^n = 5 \cdot 0 = 0 \]Następnie, granica stałej jest stałą:\[ \lim_{n \to \infty} 2 = 2 \]Zatem, granica sumy to suma granic:\[ \lim_{n \to \infty} \left(\frac{5}{2^n} + 2\right) = \lim_{n \to \infty} \frac{5}{2^n} + \lim_{n \to \infty} 2 = 0 + 2 = 2 \]b) Obliczenie granicy drugiego wyrażenia:\[ \lim_{n \to \infty} \left[\frac{1}{9^n} - \left(\frac{2}{7}\right)^n\right] \]Obliczamy granice poszczególnych składników. Dla pierwszego składnika:\[ \lim_{n \to \infty} \frac{1}{9^n} = \lim_{n \to \infty} \left(\frac{1}{9}\right)^n = 0 \]Dla drugiego składnika, ponieważ $|\frac{2}{7}| < 1$:\[ \lim_{n \to \infty} \left(\frac{2}{7}\right)^n = 0 \]Zatem, granica różnicy to różnica granic:\[ \lim_{n \to \infty} \left[\frac{1}{9^n} - \left(\frac{2}{7}\right)^n\right] = \lim_{n \to \infty} \frac{1}{9^n} - \lim_{n \to \infty} \left(\frac{2}{7}\right)^n = 0 - 0 = 0 \]c) Obliczenie granicy trzeciego wyrażenia:\[ \lim_{n \to \infty} \frac{2 \cdot 4^n - 3}{5 + 4^n} \]Dzielimy licznik i mianownik przez najwyższą potęgę $n$ w mianowniku, czyli $4^n$:\[ \lim_{n \to \infty} \frac{\frac{2 \cdot 4^n}{4^n} - \frac{3}{4^n}}{\frac{5}{4^n} + \frac{4^n}{4^n}} \]Upraszczamy wyrażenie:\[ \lim_{n \to \infty} \frac{2 - \frac{3}{4^n}}{\frac{5}{4^n} + 1} \]Ponieważ $\lim_{n \to \infty} \frac{3}{4^n} = 0$ i $\lim_{n \to \infty} \frac{5}{4^n} = 0$:\[ \lim_{n \to \infty} \frac{2 - \frac{3}{4^n}}{\frac{5}{4^n} + 1} = \frac{2 - 0}{0 + 1} = \frac{2}{1} = 2 \]
Zadanie 2 (3 pkt)
Oblicz granice, wiedząc, że istnieją:
a) $$\lim_{n \to \infty} \frac{3^{2n} + 10}{7 + 9^n}$$
b) $$\lim_{n \to \infty} \frac{64^n - 5 \cdot 10^n}{4^{3n+1}}$$
c) $$\lim_{n \to \infty} \frac{(2^{n+2} + 5^n)(2^{n+2} - 5^n)}{5^{2n+1} + 3^n}.$$
a) Wynosi ona $1$.
b) Wynosi ona $\frac{1}{4}$.
c) Wynosi ona $-\frac{1}{5}$.
a) Obliczenie pierwszej granicy:\[ \lim_{n \to \infty} \frac{3^{2n} + 10}{7 + 9^n} \]Zauważmy, że $3^{2n} = (3^2)^n = 9^n$. Zatem:\[ \lim_{n \to \infty} \frac{9^n + 10}{7 + 9^n} \]Dzielimy licznik i mianownik przez $9^n$:\[ \lim_{n \to \infty} \frac{\frac{9^n}{9^n} + \frac{10}{9^n}}{\frac{7}{9^n} + \frac{9^n}{9^n}} = \lim_{n \to \infty} \frac{1 + \frac{10}{9^n}}{\frac{7}{9^n} + 1} \]Ponieważ $\lim_{n \to \infty} \frac{c}{a^n} = 0$ dla $a > 1$:\[ = \frac{1 + 0}{0 + 1} = 1 \]b) Obliczenie drugiej granicy:\[ \lim_{n \to \infty} \frac{64^n - 5 \cdot 10^n}{4^{3n+1}} \]Przekształcamy mianownik: $4^{3n+1} = 4^{3n} \cdot 4^1 = (4^3)^n \cdot 4 = 64^n \cdot 4$. Zatem:\[ \lim_{n \to \infty} \frac{64^n - 5 \cdot 10^n}{4 \cdot 64^n} \]Dzielimy licznik i mianownik przez $64^n$:\[ \lim_{n \to \infty} \frac{\frac{64^n}{64^n} - 5 \cdot \frac{10^n}{64^n}}{4 \cdot \frac{64^n}{64^n}} = \lim_{n \to \infty} \frac{1 - 5 \cdot \left(\frac{10}{64}\right)^n}{4} \]Ponieważ $\lim_{n \to \infty} q^n = 0$ dla $|q| < 1$:\[ = \frac{1 - 5 \cdot 0}{4} = \frac{1}{4} \]c) Obliczenie trzeciej granicy:\[ \lim_{n \to \infty} \frac{(2^{n+2} + 5^n)(2^{n+2} - 5^n)}{5^{2n+1} + 3^n} \]Upraszczamy licznik, korzystając ze wzoru $(A+B)(A-B) = A^2 - B^2$:\[ (2^{n+2} + 5^n)(2^{n+2} - 5^n) = (2^{n+2})^2 - (5^n)^2 \]\[ = (2^2 \cdot 2^n)^2 - 5^{2n} = (4 \cdot 2^n)^2 - 25^n \]\[ = 16 \cdot (2^n)^2 - 25^n = 16 \cdot 4^n - 25^n \]Upraszczamy mianownik:\[ 5^{2n+1} + 3^n = 5^{2n} \cdot 5^1 + 3^n = (5^2)^n \cdot 5 + 3^n \]\[ = 5 \cdot 25^n + 3^n \]Zatem granica przyjmuje postać:\[ \lim_{n \to \infty} \frac{16 \cdot 4^n - 25^n}{5 \cdot 25^n + 3^n} \]Dzielimy licznik i mianownik przez $25^n$:\[ \lim_{n \to \infty} \frac{\frac{16 \cdot 4^n}{25^n} - \frac{25^n}{25^n}}{\frac{5 \cdot 25^n}{25^n} + \frac{3^n}{25^n}} = \lim_{n \to \infty} \frac{16 \cdot \left(\frac{4}{25}\right)^n - 1}{5 + \left(\frac{3}{25}\right)^n} \]Ponieważ $\lim_{n \to \infty} q^n = 0$ dla $|q| < 1$:\[ = \frac{16 \cdot 0 - 1}{5 + 0} = -\frac{1}{5} \]
Zadanie 3 (3 pkt)
Oblicz granice, wiedząc, że istnieją:
a) $$\lim_{n\to\infty} \frac{5+7+9+\dots+(2n+3)}{5n^2-2n+3}$$
b) $$\lim_{n\to\infty} \frac{\frac{1}{2}+\frac{1}{4}+\frac{1}{8}+\dots+\frac{1}{2^n}}{3}$$
a) Granica wynosi $\frac{1}{5}$.
b) Granica wynosi $\frac{1}{3}$.
a) Obliczenie sumy licznika:Szereg $5+7+9+\dots+(2n+3)$ jest ciągiem arytmetycznym, gdzie pierwszy wyraz $a_1 = 5$, różnica $d = 2$, a $n$-ty wyraz to $a_n = 2n+3$. Liczba wyrazów wynosi $n$.
Wzór na sumę $n$ wyrazów ciągu arytmetycznego:\[ S_n = \frac{n}{2}(a_1 + a_n) \]Podstawienie wartości:\[ S_n = \frac{n}{2}(5 + (2n+3)) \]\[ S_n = \frac{n}{2}(2n+8) \]\[ S_n = n(n+4) \]\[ S_n = n^2+4n \]Obliczenie granicy:\[ \lim_{n\to\infty} \frac{n^2+4n}{5n^2-2n+3} \]Dzielimy licznik i mianownik przez najwyższą potęgę $n$, czyli $n^2$:\[ \lim_{n\to\infty} \frac{\frac{n^2}{n^2}+\frac{4n}{n^2}}{\frac{5n^2}{n^2}-\frac{2n}{n^2}+\frac{3}{n^2}} \]\[ \lim_{n\to\infty} \frac{1+\frac{4}{n}}{5-\frac{2}{n}+\frac{3}{n^2}} \]Ponieważ $\lim_{n\to\infty} \frac{4}{n} = 0$, $\lim_{n\to\infty} \frac{2}{n} = 0$ i $\lim_{n\to\infty} \frac{3}{n^2} = 0$:\[ \frac{1+0}{5-0+0} = \frac{1}{5} \]b) Obliczenie sumy licznika:Szereg $\frac{1}{2}+\frac{1}{4}+\frac{1}{8}+\dots+\frac{1}{2^n}$ jest ciągiem geometrycznym, gdzie pierwszy wyraz $a_1 = \frac{1}{2}$, a iloraz $q = \frac{1}{2}$. Liczba wyrazów wynosi $n$.
Wzór na sumę $n$ wyrazów ciągu geometrycznego:\[ S_n = a_1 \frac{1-q^n}{1-q} \]Podstawienie wartości:\[ S_n = \frac{1}{2} \cdot \frac{1 - \left(\frac{1}{2}\right)^n}{1 - \frac{1}{2}} \]\[ S_n = \frac{1}{2} \cdot \frac{1 - \left(\frac{1}{2}\right)^n}{\frac{1}{2}} \]\[ S_n = 1 - \left(\frac{1}{2}\right)^n \]Obliczenie granicy:\[ \lim_{n\to\infty} \frac{1 - \left(\frac{1}{2}\right)^n}{3} \]Ponieważ dla $|q|<1$ mamy $\lim_{n\to\infty} q^n = 0$, to $\lim_{n\to\infty} \left(\frac{1}{2}\right)^n = 0$:\[ \frac{1 - 0}{3} = \frac{1}{3} \]
Zadanie 4 (3 pkt)
Oblicz granice, wiedząc, że istnieją:
a) $$\lim_{n \to \infty} \sqrt[n]{6^n + 4^n}$$
b) $$\lim_{n \to \infty} \sqrt[n]{\left(\frac{3}{4}\right)^n + \left(\frac{1}{5}\right)^n + \left(\frac{5}{6}\right)^n}$$
a) Granica wynosi $6$.
b) Granica wynosi $\frac{5}{6}$.
a) Obliczenie granicy $\lim_{n \to \infty} \sqrt[n]{6^n + 4^n}$: Zauważamy, że dla $n \in \mathbb{N}$ zachodzą nierówności:\[ 6^n < 6^n + 4^n < 6^n + 6^n = 2 \cdot 6^n \]Pierwiastkując stronami przez $n$-ty pierwiastek, otrzymujemy:\[ \sqrt[n]{6^n} < \sqrt[n]{6^n + 4^n} < \sqrt[n]{2 \cdot 6^n} \]\[ 6 < \sqrt[n]{6^n + 4^n} < 6 \cdot \sqrt[n]{2} \]Wiemy, że $\lim_{n \to \infty} 6 = 6$ oraz $\lim_{n \to \infty} \sqrt[n]{2} = 1$. Zatem:\[ \lim_{n \to \infty} 6 \cdot \sqrt[n]{2} = 6 \cdot 1 = 6 \]Na podstawie twierdzenia o trzech ciągach, jeśli dwa ciągi zbiegają do tej samej granicy, to ciąg pomiędzy nimi również zbiega do tej granicy. Stąd:\[ \lim_{n \to \infty} \sqrt[n]{6^n + 4^n} = 6 \]b) Obliczenie granicy $\lim_{n \to \infty} \sqrt[n]{\left(\frac{3}{4}\right)^n + \left(\frac{1}{5}\right)^n + \left(\frac{5}{6}\right)^n}$: Największą podstawą potęgi jest $\frac{5}{6}$. Zatem dla $n \in \mathbb{N}$ zachodzą nierówności:\[ \left(\frac{5}{6}\right)^n < \left(\frac{3}{4}\right)^n + \left(\frac{1}{5}\right)^n + \left(\frac{5}{6}\right)^n < \left(\frac{5}{6}\right)^n + \left(\frac{5}{6}\right)^n + \left(\frac{5}{6}\right)^n = 3 \cdot \left(\frac{5}{6}\right)^n \]Pierwiastkując stronami przez $n$-ty pierwiastek, otrzymujemy:\[ \sqrt[n]{\left(\frac{5}{6}\right)^n} < \sqrt[n]{\left(\frac{3}{4}\right)^n + \left(\frac{1}{5}\right)^n + \left(\frac{5}{6}\right)^n} < \sqrt[n]{3 \cdot \left(\frac{5}{6}\right)^n} \]\[ \frac{5}{6} < \sqrt[n]{\left(\frac{3}{4}\right)^n + \left(\frac{1}{5}\right)^n + \left(\frac{5}{6}\right)^n} < \frac{5}{6} \cdot \sqrt[n]{3} \]Wiemy, że $\lim_{n \to \infty} \frac{5}{6} = \frac{5}{6}$ oraz $\lim_{n \to \infty} \sqrt[n]{3} = 1$.Zatem:\[ \lim_{n \to \infty} \frac{5}{6} \cdot \sqrt[n]{3} = \frac{5}{6} \cdot 1 = \frac{5}{6} \]Na podstawie twierdzenia o trzech ciągach, jeśli dwa ciągi zbiegają do tej samej granicy, to ciąg pomiędzy nimi również zbiega do tej granicy. Stąd:\[ \lim_{n \to \infty} \sqrt[n]{\left(\frac{3}{4}\right)^n + \left(\frac{1}{5}\right)^n + \left(\frac{5}{6}\right)^n} = \frac{5}{6} \]
Zadanie 5 (2 pkt)
Oblicz granice, wiedząc, że istnieją:
a) $$\lim_{n \to \infty} \frac{\cos(n+5)}{2n-7}$$
b) $$\lim_{n \to \infty} \frac{n \cdot \sin(3n^2)}{5n^2 + 6}$$
a) Granica funkcji wynosi $0$.
b) Ostateczny wynik granicy to $0$.
a) Obliczenie granicy korzystając z twierdzenia o trzech funkcjach:
Funkcja kosinus jest ograniczona:\[ -1 \le \cos(n+5) \le 1 \]Dla $n \to \infty$, mianownik $2n-7$ jest dodatni, więc możemy podzielić nierówność przez $2n-7$ bez zmiany jej kierunku:\[ \frac{-1}{2n-7} \le \frac{\cos(n+5)}{2n-7} \le \frac{1}{2n-7} \]Obliczamy granice funkcji ograniczających:\[ \lim_{n \to \infty} \frac{-1}{2n-7} = 0 \]\[ \lim_{n \to \infty} \frac{1}{2n-7} = 0 \]Z twierdzenia o trzech funkcjach wynika, że:\[ \lim_{n \to \infty} \frac{\cos(n+5)}{2n-7} = 0 \]b) Obliczenie granicy korzystając z twierdzenia o trzech funkcjach:
Funkcja sinus jest ograniczona:\[ -1 \le \sin(3n^2) \le 1 \]Dla $n \to \infty$, $n$ jest dodatnie, więc możemy pomnożyć nierówność przez $n$:\[ -n \le n \cdot \sin(3n^2) \le n \]Dla $n \to \infty$, mianownik $5n^2+6$ jest dodatni, więc możemy podzielić nierówność przez $5n^2+6$ bez zmiany jej kierunku:\[ \frac{-n}{5n^2+6} \le \frac{n \cdot \sin(3n^2)}{5n^2+6} \le \frac{n}{5n^2+6} \]Obliczamy granice funkcji ograniczających:\[ \lim_{n \to \infty} \frac{-n}{5n^2+6} = \lim_{n \to \infty} \frac{-1/n}{5+6/n^2} = \frac{0}{5} = 0 \]\[ \lim_{n \to \infty} \frac{n}{5n^2+6} = \lim_{n \to \infty} \frac{1/n}{5+6/n^2} = \frac{0}{5} = 0 \]Z twierdzenia o trzech funkcjach wynika, że:\[ \lim_{n \to \infty} \frac{n \cdot \sin(3n^2)}{5n^2+6} = 0 \]
Grupa B
Zadanie 1 (2 pkt)
Oblicz granice, wiedząc, że istnieją:
a) $$\lim_{n \to \infty} \left(\frac{7}{4^n} + 3\right)$$
b) $$\lim_{n \to \infty} \left[\frac{1}{6^n} - \left(\frac{4}{9}\right)^n\right]$$
c) $$\lim_{n \to \infty} \frac{5 \cdot 2^n - 4}{2 + 2^n}$$
a) Granica wyrażenia wynosi $3$.
b) Ostateczny wynik granicy to $0$.
c) Wartość granicy jest równa $5$.
Zadanie 2 (3 pkt)
Oblicz granice, wiedząc, że istnieją:
a) $$\lim_{n \to \infty} \frac{5^{2n} + 12}{3 + 25^n}$$
b) $$\lim_{n \to \infty} \frac{125^n - 2 \cdot 9^n}{5^{3n+1}}$$
c) $$\lim_{n \to \infty} \frac{(3^{n+1} + 4^n)(3^{n+1} - 4^n)}{4^{2n+2} + 2^n}.$$
a) Wynosi ona $1$.
b) Wynosi ona $\frac{1}{5}$.
c) Wynosi ona $-\frac{1}{16}$.
Zadanie 3 (3 pkt)
Oblicz granice, wiedząc, że istnieją:
a) $$\lim_{n\to\infty} \frac{2+4+6+\dots+2n}{4n^2+n-2}$$
b) $$\lim_{n\to\infty} \frac{\frac{1}{4}+\frac{1}{16}+\frac{1}{64}+\dots+\frac{1}{4^n}}{5}$$
a) Granica wynosi $\frac{1}{4}$.
b) Granica wynosi $\frac{1}{15}$.
Zadanie 4 (3 pkt)
Oblicz granice, wiedząc, że istnieją:
a) $$\lim_{n \to \infty} \sqrt[n]{7^n + 2^n}$$
b) $$\lim_{n \to \infty} \sqrt[n]{\left(\frac{1}{2}\right)^n + \left(\frac{2}{5}\right)^n + \left(\frac{3}{4}\right)^n}$$
a) Granica wynosi $7$.
b) Granica wynosi $\frac{3}{4}$.
Zadanie 5 (2 pkt)
Oblicz granice, wiedząc, że istnieją:
a) $$\lim_{n \to \infty} \frac{\cos(n+10)}{4n-2}$$
b) $$\lim_{n \to \infty} \frac{n \cdot \sin(5n^2)}{7n^2 + 1}$$
a) Granica funkcji wynosi $0$.
b) Ostateczny wynik granicy to $0$.
