24.4 Odległość punktu od prostej. Odległość między dwiema prostymi równoległymi
Kartkówka
Grupa A
Zadanie 1 (2 pkt)
Oblicz odległość punktu $P$ od prostej $k$, jeśli:
a) $P(2, 5)$, $k: 3x - 4y + 5 = 0$
b) $P(1, -3)$, $k: y = -2x$
c) $P(5, -2)$, $k: 3y + 9 = 0$
d) $P(-1, -4)$, $k: 5x + 12y = 2$
a) $d = \frac{9}{5}$
b) $d = \frac{\sqrt{5}}{5}$
c) $d = 1$
d) $d = \frac{55}{13}$
Korzystamy ze wzoru na odległość punktu $P(x_0, y_0)$ od prostej $k$ danej w postaci ogólnej $Ax + By + C = 0$:\[d = \frac{|Ax_0 + By_0 + C|}{\sqrt{A^2 + B^2}}\]a) Dla punktu $P(2, 5)$ i prostej $k: 3x - 4y + 5 = 0$, mamy:
$x_0 = 2, y_0 = 5, A = 3, B = -4, C = 5$.\[d = \frac{|3 \cdot 2 - 4 \cdot 5 + 5|}{\sqrt{3^2 + (-4)^2}} = \frac{|6 - 20 + 5|}{\sqrt{9 + 16}} = \frac{|-9|}{\sqrt{25}} = \frac{9}{5}\]b) Dla punktu $P(1, -3)$ i prostej $k: y = -2x$, najpierw przekształcamy równanie prostej do postaci ogólnej: $2x + y = 0$.
Mamy: $x_0 = 1, y_0 = -3, A = 2, B = 1, C = 0$.\[d = \frac{|2 \cdot 1 + 1 \cdot (-3) + 0|}{\sqrt{2^2 + 1^2}} = \frac{|2 - 3|}{\sqrt{4 + 1}} = \frac{|-1|}{\sqrt{5}} = \frac{\sqrt{5}}{5}\]c) Dla punktu $P(5, -2)$ i prostej $k: 3y + 9 = 0$, równanie prostej można uprościć do $y = -3$. Jest to prosta pozioma. Odległość punktu od tej prostej to wartość bezwzględna różnicy ich współrzędnych $y$.\[d = |-2 - (-3)| = |-2 + 3| = 1\]d) Dla punktu $P(-1, -4)$ i prostej $k: 5x + 12y = 2$, przekształcamy równanie do postaci ogólnej: $5x + 12y - 2 = 0$.
Mamy: $x_0 = -1, y_0 = -4, A = 5, B = 12, C = -2$.\[d = \frac{|5 \cdot (-1) + 12 \cdot (-4) - 2|}{\sqrt{5^2 + 12^2}} = \frac{|-5 - 48 - 2|}{\sqrt{25 + 144}} = \frac{|-55|}{\sqrt{169}} = \frac{55}{13}\]
Zadanie 2 (3 pkt)
Wyznacz równanie prostej k, prostopadłej do prostej l: $2x - 3y + 1 = 0$ i leżącej w odległości $\sqrt{13}$ od punktu $P(1, -2)$.
Równania szukanych prostych to $k_1: 3x + 2y + 14 = 0$ oraz $k_2: 3x + 2y - 12 = 0$.
Krok 1: Wyznaczenie postaci prostej prostopadłej.
Prosta $l$ ma równanie w postaci ogólnej $2x - 3y + 1 = 0$.
Prosta $k$, prostopadła do prostej $l$, ma równanie postaci $3x + 2y + C = 0$.
Krok 2: Zastosowanie wzoru na odległość punktu od prostej.
Odległość $d$ punktu $P(x_0, y_0)$ od prostej $Ax + By + C = 0$ wyraża się wzorem:\[d = \frac{|Ax_0 + By_0 + C|}{\sqrt{A^2 + B^2}}\]Mamy punkt $P(1, -2)$, odległość $d = \sqrt{13}$ oraz równanie prostej $k: 3x + 2y + C = 0$, gdzie $A = 3$, $B = 2$.
Krok 3: Podstawienie danych do wzoru i obliczenie $C$.\[\sqrt{13} = \frac{|3(1) + 2(-2) + C|}{\sqrt{3^2 + 2^2}}\]\[\sqrt{13} = \frac{|3 - 4 + C|}{\sqrt{9 + 4}}\]\[\sqrt{13} = \frac{|-1 + C|}{\sqrt{13}}\]Mnożąc obie strony przez $\sqrt{13}$, otrzymujemy:\[13 = |-1 + C|\]Krok 4: Rozwiązanie równania z wartością bezwzględną.
Równanie $13 = |-1 + C|$ jest równoważne dwóm równaniom:
$-1 + C = 13$ lub $-1 + C = -13$
$C_1 = 13 + 1 = 14$
$C_2 = -13 + 1 = -12$
Krok 5: Zapisanie równań prostych.
Otrzymaliśmy dwie wartości dla $C$, co oznacza, że istnieją dwie proste spełniające warunki zadania.
Dla $C_1 = 14$: $3x + 2y + 14 = 0$.
Dla $C_2 = -12$: $3x + 2y - 12 = 0$.
Zadanie 3 (3 pkt)
Wyznacz równanie prostej $k$, równoległej do prostej $l: 5x + 12y - 2 = 0$ i leżącej w odległości $2$ od punktu $P(1, -2)$. Jaka jest odległość między prostymi $k$ i $l$?
Istnieją dwie takie proste $k$:
$k_1: 5x + 12y + 45 = 0$, a jej odległość od prostej $l$ wynosi $\frac{47}{13}$.
$k_2: 5x + 12y - 7 = 0$, a jej odległość od prostej $l$ wynosi $\frac{5}{13}$.
Prosta $k$ jest równoległa do prostej $l$, więc jej równanie ogólne ma postać $5x + 12y + C = 0$.
Korzystamy ze wzoru na odległość punktu $P(x_0, y_0)$ od prostej $Ax + By + C = 0$:\[d = \frac{|Ax_0 + By_0 + C|}{\sqrt{A^2 + B^2}}\]Podstawiamy dane: $P(1, -2)$, $d = 2$, $A = 5$, $B = 12$.\[2 = \frac{|5(1) + 12(-2) + C|}{\sqrt{5^2 + 12^2}}\]\[2 = \frac{|5 - 24 + C|}{\sqrt{25 + 144}}\]\[2 = \frac{|C - 19|}{\sqrt{169}}\]\[2 = \frac{|C - 19|}{13}\]\[26 = |C - 19|\]Rozwiązujemy równanie:
$C - 19 = 26$ lub $C - 19 = -26$
$C_1 = 45$ lub $C_2 = -7$.
Otrzymujemy dwa możliwe równania prostej $k$:
$k_1: 5x + 12y + 45 = 0$
$k_2: 5x + 12y - 7 = 0$
Obliczamy odległość między prostą $l: 5x + 12y - 2 = 0$ a znalezionymi prostymi $k$. Wzór na odległość między prostymi równoległymi $Ax + By + C_1 = 0$ i $Ax + By + C_2 = 0$ to:\[d = \frac{|C_1 - C_2|}{\sqrt{A^2 + B^2}}\]Dla prostej $k_1$:\[d(l, k_1) = \frac{|-2 - 45|}{\sqrt{5^2 + 12^2}} = \frac{|-47|}{13} = \frac{47}{13}\]Dla prostej $k_2$:\[d(l, k_2) = \frac{|-2 - (-7)|}{\sqrt{5^2 + 12^2}} = \frac{|5|}{13} = \frac{5}{13}\]
Zadanie 4 (2 pkt)
Oblicz wysokości równoległoboku, którego boki zawierają się w prostych $k: 5x + 12y + 2 = 0$, $l: 5x + 12y - 11 = 0$, $m: 4x - 3y + 5 = 0$, $p: 4x - 3y + 20 = 0$.
Wysokości równoległoboku wynoszą $h_1 = 1$ oraz $h_2 = 3$.
Wysokości równoległoboku to odległości między parami prostych równoległych, w których zawierają się jego boki.
Krok 1: Identyfikacja par prostych równoległych.
Proste o równaniach ogólnych $Ax + By + C = 0$ są równoległe, jeśli mają identyczne współczynniki $A$ i $B$.
Para 1: Proste $k$ i $l$.
$k: 5x + 12y + 2 = 0$
$l: 5x + 12y - 11 = 0$
Współczynniki przy $x$ i $y$ są identyczne, więc proste $k$ i $l$ są równoległe.
Para 2: Proste $m$ i $p$.
$m: 4x - 3y + 5 = 0$
$p: 4x - 3y + 20 = 0$
Współczynniki przy $x$ i $y$ są identyczne, więc proste $m$ i $p$ są równoległe.
Krok 2: Obliczenie pierwszej wysokości ($h_1$) jako odległości między prostymi $k$ i $l$.
Korzystamy ze wzoru na odległość między dwiema prostymi równoległymi $Ax + By + C_1 = 0$ i $Ax + By + C_2 = 0$:\[d = \frac{|C_1 - C_2|}{\sqrt{A^2 + B^2}}\]Dla prostych $k$ i $l$ mamy:
$A = 5$, $B = 12$, $C_1 = 2$, $C_2 = -11$.\[h_1 = \frac{|2 - (-11)|}{\sqrt{5^2 + 12^2}} = \frac{|13|}{\sqrt{25 + 144}} = \frac{13}{\sqrt{169}} = \frac{13}{13} = 1\]Krok 3: Obliczenie drugiej wysokości ($h_2$) jako odległości między prostymi $m$ i $p$.
Dla prostych $m$ i $p$ mamy:
$A = 4$, $B = -3$, $C_1 = 5$, $C_2 = 20$.\[h_2 = \frac{|5 - 20|}{\sqrt{4^2 + (-3)^2}} = \frac{|-15|}{\sqrt{16 + 9}} = \frac{15}{\sqrt{25}} = \frac{15}{5} = 3\]
Zadanie 5 (4 pkt)
Boki trójkąta ABC zawierają się w prostych $k: y - 3 = 0$, $l: x + y - 1 = 0$, $m: 4x - 3y + 12 = 0$. Oblicz wszystkie wysokości tego trójkąta.
Wysokości tego trójkąta wynoszą $h_A = 1$, $h_B = \frac{5\sqrt{2}}{8}$ oraz $h_C = \frac{5}{7}$.
Aby obliczyć wysokości trójkąta, najpierw musimy znaleźć współrzędne jego wierzchołków. Wierzchołki są punktami przecięcia prostych, w których zawierają się boki trójkąta.
Krok 1: Wyznaczenie współrzędnych wierzchołków.
Wierzchołek A (przecięcie prostych k i l):\[
\begin{cases}
y - 3 = 0 \\
x + y - 1 = 0
\end{cases}
\]Z pierwszego równania mamy $y = 3$. Podstawiamy do drugiego równania:\[
x + 3 - 1 = 0 \implies x = -2
\]Zatem $A = (-2, 3)$.
Wierzchołek B (przecięcie prostych k i m):\[
\begin{cases}
y - 3 = 0 \\
4x - 3y + 12 = 0
\end{cases}
\]Z pierwszego równania mamy $y = 3$. Podstawiamy do drugiego równania:\[
4x - 3(3) + 12 = 0
\]\[
4x - 9 + 12 = 0
\]\[
4x = -3 \implies x = -\frac{3}{4}
\]Zatem $B = (-\frac{3}{4}, 3)$.
Wierzchołek C (przecięcie prostych l i m):\[
\begin{cases}
x + y - 1 = 0 \\
4x - 3y + 12 = 0
\end{cases}
\]Z pierwszego równania wyznaczamy $x = 1 - y$ i podstawiamy do drugiego:\[
4(1 - y) - 3y + 12 = 0
\]\[
4 - 4y - 3y + 12 = 0
\]\[
-7y = -16 \implies y = \frac{16}{7}
\]Podstawiamy $y=\frac{16}{7}$ do wyrażenia na $x$:\[
x = 1 - \frac{16}{7} = \frac{7}{7} - \frac{16}{7} = -\frac{9}{7}
\]Zatem $C = (-\frac{9}{7}, \frac{16}{7})$.
Krok 2: Obliczenie wysokości.
Korzystamy ze wzoru na odległość punktu $P(x_0, y_0)$ od prostej $Ax + By + C = 0$: $d = \frac{|Ax_0 + By_0 + C|}{\sqrt{A^2 + B^2}}$.
Wysokość $h_A$ z wierzchołka A na prostą m ($4x - 3y + 12 = 0$):\[
h_A = \frac{|4(-2) - 3(3) + 12|}{\sqrt{4^2 + (-3)^2}} = \frac{|-8 - 9 + 12|}{\sqrt{16 + 9}} = \frac{|-5|}{\sqrt{25}} = \frac{5}{5} = 1
\]Wysokość $h_B$ z wierzchołka B na prostą l ($x + y - 1 = 0$):\[
h_B = \frac{|(-\frac{3}{4}) + 3 - 1|}{\sqrt{1^2 + 1^2}} = \frac{|-\frac{3}{4} + 2|}{\sqrt{2}} = \frac{|\frac{5}{4}|}{\sqrt{2}} = \frac{5}{4\sqrt{2}} = \frac{5\sqrt{2}}{8}
\]Wysokość $h_C$ z wierzchołka C na prostą k ($y - 3 = 0$):\[
h_C = \frac{|0(-\frac{9}{7}) + 1(\frac{16}{7}) - 3|}{\sqrt{0^2 + 1^2}} = \frac{|\frac{16}{7} - \frac{21}{7}|}{1} = |-\frac{5}{7}| = \frac{5}{7}
\]
Grupa B
Zadanie 1 (2 pkt)
Oblicz odległość punktu $P$ od prostej $k$, jeśli:
a) $P(4, 1)$, $k: 5x + 12y - 10 = 0$
b) $P(3, 5)$, $k: y = x + 1$
c) $P(-3, -6)$, $k: 4x + 20 = 0$
d) $P(2, -2)$, $k: 2x - 5y = 3$
a) $d = \frac{22}{13}$
b) $d = \frac{\sqrt{2}}{2}$
c) $d = 2$
d) $d = \frac{11\sqrt{29}}{29}$
Zadanie 2 (3 pkt)
Wyznacz równanie prostej k, prostopadłej do prostej l: $x - 4y + 5 = 0$ i leżącej w odległości $\sqrt{17}$ od punktu $P(3, 0)$.
Równania szukanych prostych to $k_1: 4x + y + 5 = 0$ oraz $k_2: 4x + y - 29 = 0$.
Zadanie 3 (3 pkt)
Wyznacz równanie prostej $k$, równoległej do prostej $l: 8x - 6y + 5 = 0$ i leżącej w odległości $4$ od punktu $P(-2, -3)$. Jaka jest odległość między prostymi $k$ i $l$?
Istnieją dwie takie proste $k$:
$k_1: 8x - 6y + 38 = 0$, a jej odległość od prostej $l$ wynosi $3.3$.
$k_2: 8x - 6y - 42 = 0$, a jej odległość od prostej $l$ wynosi $4.7$.
Zadanie 4 (2 pkt)
Oblicz wysokości równoległoboku, którego boki zawierają się w prostych $k: x - y + 3 = 0$, $l: x - y - 5 = 0$, $m: 6x + 8y - 10 = 0$, $p: 6x + 8y + 15 = 0$.
Wysokości równoległoboku wynoszą $h_1 = 4\sqrt{2}$ oraz $h_2 = 2,5$.
Zadanie 5 (4 pkt)
Boki trójkąta ABC zawierają się w prostych $k: x - y + 1 = 0$, $l: 3x + 2y - 12 = 0$, $m: x + 3y + 3 = 0$. Oblicz wszystkie wysokości tego trójkąta.
Wysokości tego trójkąta wynoszą $h_A = \frac{7\sqrt{10}}{5}$, $h_B = \frac{35\sqrt{13}}{26}$ oraz $h_C = 5\sqrt{2}$.
