2.8 Określenie logarytmu
Kartkówka
Grupa A
Zadanie 1
Oblicz:
a) \(\log_2 128\)
b) \(\log_{\frac{1}{3}} 81\)
c) \(\log 10000\)
d) \(\log_{\frac{2}{5}} \dfrac{125}{8}\)
e) \(\log_2 \dfrac{1}{256}\)
f) \(\log_{\frac{1}{4}} 64\)
g) \(\log_6 216\)
h) \(\log_{\frac{1}{8}} 1\)
a) \(\log_2 128\)
b) \(\log_{\frac{1}{3}} 81\)
c) \(\log 10000\)
d) \(\log_{\frac{2}{5}} \dfrac{125}{8}\)
e) \(\log_2 \dfrac{1}{256}\)
f) \(\log_{\frac{1}{4}} 64\)
g) \(\log_6 216\)
h) \(\log_{\frac{1}{8}} 1\)
a) \(7\)
b) \(-4\)
c) \(4\)
d) \(-3\)
e) \(-8\)
f) \(-3\)
g) \(3\)
h) \(0\)
b) \(-4\)
c) \(4\)
d) \(-3\)
e) \(-8\)
f) \(-3\)
g) \(3\)
h) \(0\)
Wskazówki:
- Korzystaj z definicji logarytmu: \(\log_a b = c \iff a^c = b\) dla \(a > 0\), \(a \neq 1\) oraz \(b > 0\). Szukamy wykładnika potęgi, do którego należy podnieść podstawę \(a\), aby otrzymać liczbę logarytmowaną \(b\).
- Zapis \(\log x\) bez wskazanej podstawy oznacza logarytm dziesiętny, czyli \(\log_{10} x\).
- Stosuj prawa potęgowania o ujemnym wykładniku: \(a^{-n} = \dfrac{1}{a^n}\) oraz \(\left(\dfrac{a}{b}\right)^{-n} = \left(\dfrac{b}{a}\right)^n\).
- Pamiętaj, że dla dowolnej poprawnej podstawy \(a\) zachodzi \(\log_a 1 = 0\), ponieważ \(a^0 = 1\).
Rozwiązanie krok po kroku:
-
Podpunkt a) Obliczamy wartość wyrażenia \(\log_2 128\):
Zgodnie z definicją logarytmu szukamy liczby \(c\), która spełnia warunek \(2^c = 128\).
Zapisujemy liczbę \(128\) w postaci potęgi liczby \(2\): $$128 = 2^7$$ Przyrównujemy potęgi o tej samej podstawie: $$2^c = 2^7 \implies c = 7$$ Zatem: $$\log_2 128 = 7$$ -
Podpunkt b) Obliczamy wartość wyrażenia \(\log_{\frac{1}{3}} 81\):
Niech \(\log_{\frac{1}{3}} 81 = c\). Na mocy definicji logarytmu otrzymujemy równanie: $$\left(\dfrac{1}{3}\right)^c = 81$$ Przedstawiamy obie strony za pomocą potęgi o podstawie \(3\): $$ \begin{aligned} \left(3^{-1}\right)^c &= 3^4 \\[8pt] 3^{-c} &= 3^4 \\[8pt] -c &= 4 \implies c = -4 \end{aligned} $$ Zatem: $$\log_{\frac{1}{3}} 81 = -4$$ -
Podpunkt c) Obliczamy wartość wyrażenia \(\log 10000\):
Logarytm bez zapisanej podstawy to logarytm dziesiętny o podstawie \(10\), czyli \(\log_{10} 10000 = c\): $$10^c = 10000$$ Zapisujemy liczbę \(10000\) w postaci potęgi liczby \(10\): $$10000 = 10^4$$ Otrzymujemy: $$10^c = 10^4 \implies c = 4$$ Zatem: $$\log 10000 = 4$$ -
Podpunkt d) Obliczamy wartość wyrażenia \(\log_{\frac{2}{5}} \dfrac{125}{8}\):
Zgodnie z definicją logarytmu poszukujemy wykładnika \(c\), takiego że: $$\left(\dfrac{2}{5}\right)^c = \dfrac{125}{8}$$ Zauważamy, że liczby w ułamku są sześcianami liczb \(5\) i \(2\): $$ \begin{aligned} \dfrac{125}{8} &= \dfrac{5^3}{2^3} = \left(\dfrac{5}{2}\right)^3 \\[8pt] &= \left(\dfrac{2}{5}\right)^{-3} \end{aligned} $$ Przyrównujemy wykładniki potęg o podstawie \(\dfrac{2}{5}\): $$\left(\dfrac{2}{5}\right)^c = \left(\dfrac{2}{5}\right)^{-3} \implies c = -3$$ Zatem: $$\log_{\frac{2}{5}} \dfrac{125}{8} = -3$$ -
Podpunkt e) Obliczamy wartość wyrażenia \(\log_2 \dfrac{1}{256}\):
Zgodnie z definicją logarytmu szukamy liczby \(c\) spełniającej zależność: $$2^c = \dfrac{1}{256}$$ Zapisujemy ułamek po prawej stronie jako potęgę o podstawie \(2\): $$ \begin{aligned} 256 &= 2^8 \\[8pt] \dfrac{1}{256} &= 2^{-8} \end{aligned} $$ Przyrównujemy potęgi: $$2^c = 2^{-8} \implies c = -8$$ Zatem: $$\log_2 \dfrac{1}{256} = -8$$ -
Podpunkt f) Obliczamy wartość wyrażenia \(\log_{\frac{1}{4}} 64\):
Zgodnie z definicją logarytmu zapisujemy równanie wykładnicze: $$\left(\dfrac{1}{4}\right)^c = 64$$ Sprowadzamy obie strony do wspólnej podstawy \(4\): $$ \begin{aligned} \left(4^{-1}\right)^c &= 4^3 \\[8pt] 4^{-c} &= 4^3 \\[8pt] -c &= 3 \implies c = -3 \end{aligned} $$ Zatem: $$\log_{\frac{1}{4}} 64 = -3$$ -
Podpunkt g) Obliczamy wartość wyrażenia \(\log_6 216\):
Zgodnie z definicją logarytmu: $$6^c = 216$$ Zapisujemy liczbę \(216\) jako potęgę liczby \(6\): $$216 = 6^3$$ Przyrównujemy wykładniki: $$6^c = 6^3 \implies c = 3$$ Zatem: $$\log_6 216 = 3$$ -
Podpunkt h) Obliczamy wartość wyrażenia \(\log_{\frac{1}{8}} 1\):
Zgodnie z definicją logarytmu: $$\left(\dfrac{1}{8}\right)^c = 1$$ Każda liczba różna od zera podniesiona do potęgi zerowej wynosi \(1\): $$1 = \left(\dfrac{1}{8}\right)^0$$ Stąd: $$\left(\dfrac{1}{8}\right)^c = \left(\dfrac{1}{8}\right)^0 \implies c = 0$$ Zatem: $$\log_{\frac{1}{8}} 1 = 0$$
Odpowiedź:
a) \(7\)
b) \(-4\)
c) \(4\)
d) \(-3\)
e) \(-8\)
f) \(-3\)
g) \(3\)
h) \(0\)
a) \(7\)
b) \(-4\)
c) \(4\)
d) \(-3\)
e) \(-8\)
f) \(-3\)
g) \(3\)
h) \(0\)
Zadanie 2
Oblicz \(x\), jeśli:
a) \(\log_2 x = -1\)
b) \(\log_4 x = 3\)
c) \(\log_{\frac{1}{3}} x = -2\)
d) \(\log_{\frac{1}{4}} x = -\frac{1}{2}\)
e) \(\log_8 x = -\frac{2}{3}\)
f) \(\log_5 x = 0\)
g) \(\log_2 x = 8\)
h) \(\log_{3\sqrt{3}} x = -2\)
a) \(\log_2 x = -1\)
b) \(\log_4 x = 3\)
c) \(\log_{\frac{1}{3}} x = -2\)
d) \(\log_{\frac{1}{4}} x = -\frac{1}{2}\)
e) \(\log_8 x = -\frac{2}{3}\)
f) \(\log_5 x = 0\)
g) \(\log_2 x = 8\)
h) \(\log_{3\sqrt{3}} x = -2\)
a) \(x = \dfrac{1}{2}\)
b) \(x = 64\)
c) \(x = 9\)
d) \(x = 2\)
e) \(x = \dfrac{1}{4}\)
f) \(x = 1\)
g) \(x = 256\)
h) \(x = \dfrac{1}{27}\)
b) \(x = 64\)
c) \(x = 9\)
d) \(x = 2\)
e) \(x = \dfrac{1}{4}\)
f) \(x = 1\)
g) \(x = 256\)
h) \(x = \dfrac{1}{27}\)
Wskazówki:
- Skorzystaj z podstawowej definicji logarytmu: dla \(a > 0\), \(a \neq 1\) oraz \(x > 0\) równość \(\log_a x = c\) jest równoważna równości \(x = a^c\).
- Pamiętaj o działaniach na potęgach: ujemny wykładnik oznacza odwrotność podstawy (\(a^{-n} = \dfrac{1}{a^n}\), \(\left(\dfrac{a}{b}\right)^{-n} = \left(\dfrac{b}{a}\right)^n\)), a wykładnik ułamkowy oznacza pierwiastek (\(a^{\frac{1}{n}} = \sqrt[n]{a}\)).
- Każdą wyznaczoną wartość sprawdź z warunkiem dziedziny logarytmu (\(x > 0\)).
Rozwiązanie krok po kroku:
-
Podpunkt a) Wyznaczamy wartość \(x\) z równania \(\log_2 x = -1\):
Z definicji logarytmu wynika, że podstawa \(2\) podniesiona do wykładnika \(-1\) daje liczbę logarytmowaną \(x\): $$ \begin{aligned} x &= 2^{-1} \\[8pt] &= \dfrac{1}{2^1} = \dfrac{1}{2} \end{aligned} $$ Wartość \(x = \dfrac{1}{2}\) spełnia warunek dziedziny (\(x > 0\)). -
Podpunkt b) Wyznaczamy wartość \(x\) z równania \(\log_4 x = 3\):
Stosując definicję logarytmu, podnosimy podstawę \(4\) do potęgi trzeciej: $$ \begin{aligned} x &= 4^3 \\[8pt] &= 4 \cdot 4 \cdot 4 = 64 \end{aligned} $$ Liczba \(x = 64\) jest dodatnia, zatem stanowi rozwiązanie równania. -
Podpunkt c) Wyznaczamy wartość \(x\) z równania \(\log_{\frac{1}{3}} x = -2\):
Zgodnie z definicją logarytmu zapisujemy liczbę \(x\) jako ułamek \(\dfrac{1}{3}\) podniesiony do potęgi \(-2\): $$ \begin{aligned} x &= \left(\dfrac{1}{3}\right)^{-2} \\[8pt] &= 3^2 = 9 \end{aligned} $$ Wartość \(x = 9\) jest większa od zera i należy do dziedziny. -
Podpunkt d) Wyznaczamy wartość \(x\) z równania \(\log_{\frac{1}{4}} x = -\frac{1}{2}\):
Przekształcamy równanie logarytmiczne na postać potęgową: $$ \begin{aligned} x &= \left(\dfrac{1}{4}\right)^{-\frac{1}{2}} \\[8pt] &= 4^{\frac{1}{2}} \\[8pt] &= \sqrt{4} = 2 \end{aligned} $$ Liczba \(x = 2\) spełnia warunek \(x > 0\). -
Podpunkt e) Wyznaczamy wartość \(x\) z równania \(\log_8 x = -\frac{2}{3}\):
Z definicji logarytmu otrzymujemy: $$ \begin{aligned} x &= 8^{-\frac{2}{3}} \\[8pt] &= \left(2^3\right)^{-\frac{2}{3}} \\[8pt] &= 2^{3 \cdot \left(-\frac{2}{3}\right)} \\[8pt] &= 2^{-2} \\[8pt] &= \dfrac{1}{2^2} = \dfrac{1}{4} \end{aligned} $$ Otrzymana wartość \(x = \dfrac{1}{4}\) jest dodatnia. -
Podpunkt f) Wyznaczamy wartość \(x\) z równania \(\log_5 x = 0\):
Dowolna liczba różna od zera podniesiona do potęgi zerowej wynosi \(1\): $$ \begin{aligned} x &= 5^0 = 1 \end{aligned} $$ Liczba \(x = 1\) jest dodatnia i spełnia równanie. -
Podpunkt g) Wyznaczamy wartość \(x\) z równania \(\log_2 x = 8\):
Podnosimy podstawę \(2\) do potęgi ósmej: $$ \begin{aligned} x &= 2^8 = 256 \end{aligned} $$ Wartość \(x = 256\) jest większa od zera. -
Podpunkt h) Wyznaczamy wartość \(x\) z równania \(\log_{3\sqrt{3}} x = -2\):
Zapisujemy podstawę logarytmu jako potęgę liczby \(3\), zauważając, że \(3\sqrt{3} = 3^1 \cdot 3^{\frac{1}{2}} = 3^{\frac{3}{2}}\): $$ \begin{aligned} x &= \left(3\sqrt{3}\right)^{-2} \\[8pt] &= \left(3^1 \cdot 3^{\frac{1}{2}}\right)^{-2} \\[8pt] &= \left(3^{\frac{3}{2}}\right)^{-2} \\[8pt] &= 3^{\frac{3}{2} \cdot (-2)} \\[8pt] &= 3^{-3} \\[8pt] &= \dfrac{1}{3^3} = \dfrac{1}{27} \end{aligned} $$ Liczba \(x = \dfrac{1}{27}\) spełnia warunek dziedziny (\(x > 0\)).
Odpowiedź:
a) \(x = \dfrac{1}{2}\)
b) \(x = 64\)
c) \(x = 9\)
d) \(x = 2\)
e) \(x = \dfrac{1}{4}\)
f) \(x = 1\)
g) \(x = 256\)
h) \(x = \dfrac{1}{27}\)
a) \(x = \dfrac{1}{2}\)
b) \(x = 64\)
c) \(x = 9\)
d) \(x = 2\)
e) \(x = \dfrac{1}{4}\)
f) \(x = 1\)
g) \(x = 256\)
h) \(x = \dfrac{1}{27}\)
Zadanie 3
Oblicz \(x\), jeśli:
a) \( \log_x 49 = 2 \)
b) \( \log_x 16 = 4 \)
c) \( \log_x 5 = \frac{1}{2} \)
d) \( \log_x 3 = \frac{1}{3} \)
e) \( \log_x \frac{1}{16} = -2 \)
f) \( \log_x 125 = -3 \)
g) \( \log_x 64 = 3 \)
h) \( \log_x 100 = -2 \)
a) \( x = 7 \)
b) \( x = 2 \)
c) \( x = 25 \)
d) \( x = 27 \)
e) \( x = 4 \)
f) \( x = \dfrac{1}{5} \)
g) \( x = 4 \)
h) \( x = \dfrac{1}{10} \)
b) \( x = 2 \)
c) \( x = 25 \)
d) \( x = 27 \)
e) \( x = 4 \)
f) \( x = \dfrac{1}{5} \)
g) \( x = 4 \)
h) \( x = \dfrac{1}{10} \)
Wskazówki:
- Korzystaj bezpośrednio z definicji logarytmu: równość \( \log_a b = c \) oznacza, że \( a^c = b \).
- Pamiętaj o założeniach dotyczących podstawy logarytmu: podstawa musi być liczbą dodatnią oraz różną od jedności (\( x > 0 \) i \( x \neq 1 \)).
- Przy potęgach o wykładniku ujemnym stosuj zależność: \( a^{-n} = \left(\frac{1}{a}\right)^n \).
- Przy potęgach o wykładniku ułamkowym pamiętaj, że: \( a^{\frac{1}{n}} = \sqrt[n]{a} \).
Rozwiązanie krok po kroku:
-
Podpunkt a) Rozwiązujemy równanie \( \log_x 49 = 2 \):
Z definicji logarytmu zapisujemy równanie w postaci potęgowej z zastrzeżeniem, że \( x > 0 \) oraz \( x \neq 1 \): $$ x^2 = 49 $$ Równanie kwadratowe ma dwa rozwiązania: \( x = 7 \) oraz \( x = -7 \). Ze względu na założenie \( x > 0 \) odrzucamy wartość ujemną: $$ x = 7 $$ -
Podpunkt b) Rozwiązujemy równanie \( \log_x 16 = 4 \):
Z definicji logarytmu zapisujemy równanie w postaci wykładniczej: $$ x^4 = 16 $$ Zauważamy, że \( 16 = 2^4 \). Ponieważ poszukujemy rozwiązania spełniającego warunek \( x > 0 \), otrzymujemy: $$ x = 2 $$ -
Podpunkt c) Rozwiązujemy równanie \( \log_x 5 = \frac{1}{2} \):
Zapisujemy równanie za pomocą potęgi: $$ \begin{aligned} x^{\frac{1}{2}} &= 5 \\[8pt] \sqrt{x} &= 5 \end{aligned} $$ Podnosimy obie strony równania do kwadratu: $$ \begin{aligned} (\sqrt{x})^2 &= 5^2 \\[8pt] x &= 25 \end{aligned} $$ Liczba \( 25 \) spełnia warunki \( x > 0 \) oraz \( x \neq 1 \). -
Podpunkt d) Rozwiązujemy równanie \( \log_x 3 = \frac{1}{3} \):
Przekształcamy równanie zgodnie z definicją logarytmu: $$ \begin{aligned} x^{\frac{1}{3}} &= 3 \\[8pt] \sqrt[3]{x} &= 3 \end{aligned} $$ Podnosimy obie strony do potęgi trzeciej: $$ \begin{aligned} (\sqrt[3]{x})^3 &= 3^3 \\[8pt] x &= 27 \end{aligned} $$ Wartość \( x = 27 \) jest poprawną podstawą logarytmu. -
Podpunkt e) Rozwiązujemy równanie \( \log_x \frac{1}{16} = -2 \):
Z definicji logarytmu otrzymujemy: $$ x^{-2} = \frac{1}{16} $$ Stosujemy własność potęgi o wykładniku ujemnym: $$ \begin{aligned} \frac{1}{x^2} &= \frac{1}{16} \\[8pt] x^2 &= 16 \end{aligned} $$ Uwzględniając założenie \( x > 0 \), wybieramy wyłącznie wartość dodatnią: $$ x = 4 $$ -
Podpunkt f) Rozwiązujemy równanie \( \log_x 125 = -3 \):
Zapisujemy równanie w postaci potęgowej: $$ x^{-3} = 125 $$ Przekształcamy lewą stronę do postaci ułamka zwykłego: $$ \begin{aligned} \frac{1}{x^3} &= 125 \\[8pt] x^3 &= \frac{1}{125} \\[8pt] x^3 &= \left(\frac{1}{5}\right)^3 \\[8pt] x &= \frac{1}{5} \end{aligned} $$ Otrzymana liczba spełnia założenia dla podstawy logarytmu. -
Podpunkt g) Rozwiązujemy równanie \( \log_x 64 = 3 \):
Stosujemy definicję logarytmu: $$ x^3 = 64 $$ Zauważamy, że \( 64 = 4^3 \): $$ x = 4 $$ Wartość ta spełnia warunki \( x > 0 \) oraz \( x \neq 1 \). -
Podpunkt h) Rozwiązujemy równanie \( \log_x 100 = -2 \):
Przekształcamy równanie do postaci wykładniczej: $$ x^{-2} = 100 $$ Zamieniamy potęgę o ujemnym wykładniku na ułamek: $$ \begin{aligned} \frac{1}{x^2} &= 100 \\[8pt] x^2 &= \frac{1}{100} \end{aligned} $$ Pamiętając o warunku \( x > 0 \), pierwiastkujemy obustronnie: $$ x = \frac{1}{10} $$
Odpowiedź:
a) \( x = 7 \)
b) \( x = 2 \)
c) \( x = 25 \)
d) \( x = 27 \)
e) \( x = 4 \)
f) \( x = \dfrac{1}{5} \)
g) \( x = 4 \)
h) \( x = \dfrac{1}{10} \)
a) \( x = 7 \)
b) \( x = 2 \)
c) \( x = 25 \)
d) \( x = 27 \)
e) \( x = 4 \)
f) \( x = \dfrac{1}{5} \)
g) \( x = 4 \)
h) \( x = \dfrac{1}{10} \)
Zadanie 4
Oblicz:
a) \(\log_{0,2} 0,04\)
b) \(\log_{1,2} 1,728\)
c) \(\log_{0,49} 0,7\)
d) \(\log_{0,027} 0,3\)
e) \(\log_{0,25} 0,125\)
f) \(\log_{0,5} 64\)
g) \(\log_{0,04} 5\)
h) \(\log_5 0,008\)
a) \(\log_{0,2} 0,04\)
b) \(\log_{1,2} 1,728\)
c) \(\log_{0,49} 0,7\)
d) \(\log_{0,027} 0,3\)
e) \(\log_{0,25} 0,125\)
f) \(\log_{0,5} 64\)
g) \(\log_{0,04} 5\)
h) \(\log_5 0,008\)
a) \(2\)
b) \(3\)
c) \(\dfrac{1}{2}\)
d) \(\dfrac{1}{3}\)
e) \(\dfrac{3}{2}\)
f) \(-6\)
g) \(-\dfrac{1}{2}\)
h) \(-3\)
b) \(3\)
c) \(\dfrac{1}{2}\)
d) \(\dfrac{1}{3}\)
e) \(\dfrac{3}{2}\)
f) \(-6\)
g) \(-\dfrac{1}{2}\)
h) \(-3\)
Wskazówki:
- Korzystamy z definicji logarytmu: \(\log_a b = c \iff a^c = b\), gdzie \(a > 0\), \(a \neq 1\) oraz \(b > 0\).
- Ułamki dziesiętne warto przekształcić na potęgi tej samej liczby lub zamienić na nieskracalne ułamki zwykłe.
- Gdy obie strony równania wykładniczego \(a^x = a^y\) mają tę samą podstawę \(a > 0\) i \(a \neq 1\), to ich wykładniki są równe: \(x = y\).
Rozwiązanie krok po kroku:
-
Podpunkt a) Obliczamy wartość wyrażenia \(\log_{0,2} 0,04\):
Niech \(\log_{0,2} 0,04 = c\). Z definicji logarytmu wynika równość: $$ (0,2)^c = 0,04 $$ Ponieważ \(0,04 = (0,2)^2\), otrzymujemy: $$ \begin{aligned} (0,2)^c &= (0,2)^2 \\[8pt] c &= 2 \end{aligned} $$ -
Podpunkt b) Obliczamy wartość wyrażenia \(\log_{1,2} 1,728\):
Niech \(\log_{1,2} 1,728 = c\). Z definicji logarytmu zapisujemy równanie: $$ (1,2)^c = 1,728 $$ Zauważamy, że \(12^3 = 1728\), co oznacza, że \((1,2)^3 = 1,728\): $$ \begin{aligned} (1,2)^c &= (1,2)^3 \\[8pt] c &= 3 \end{aligned} $$ -
Podpunkt c) Obliczamy wartość wyrażenia \(\log_{0,49} 0,7\):
Niech \(\log_{0,49} 0,7 = c\). Z definicji logarytmu mamy: $$ (0,49)^c = 0,7 $$ Przedstawiamy liczbę \(0,49\) jako potęgę liczby \(0,7\), czyli \(0,49 = (0,7)^2\): $$ \begin{aligned} \left((0,7)^2\right)^c &= (0,7)^1 \\[8pt] (0,7)^{2c} &= (0,7)^1 \\[8pt] 2c &= 1 \\[8pt] c &= \dfrac{1}{2} \end{aligned} $$ -
Podpunkt d) Obliczamy wartość wyrażenia \(\log_{0,027} 0,3\):
Niech \(\log_{0,027} 0,3 = c\). Z definicji logarytmu zapisujemy: $$ (0,027)^c = 0,3 $$ Liczbę \(0,027\) zapisujemy jako \((0,3)^3\): $$ \begin{aligned} \left((0,3)^3\right)^c &= (0,3)^1 \\[8pt] (0,3)^{3c} &= (0,3)^1 \\[8pt] 3c &= 1 \\[8pt] c &= \dfrac{1}{3} \end{aligned} $$ -
Podpunkt e) Obliczamy wartość wyrażenia \(\log_{0,25} 0,125\):
Niech \(\log_{0,25} 0,125 = c\). Z definicji logarytmu otrzymujemy: $$ (0,25)^c = 0,125 $$ Obie liczby możemy wyrazić jako potęgi liczby \(0,5\), ponieważ \(0,25 = (0,5)^2\) oraz \(0,125 = (0,5)^3\): $$ \begin{aligned} \left((0,5)^2\right)^c &= (0,5)^3 \\[8pt] (0,5)^{2c} &= (0,5)^3 \\[8pt] 2c &= 3 \\[8pt] c &= \dfrac{3}{2} \end{aligned} $$ -
Podpunkt f) Obliczamy wartość wyrażenia \(\log_{0,5} 64\):
Niech \(\log_{0,5} 64 = c\). Z definicji logarytmu mamy: $$ (0,5)^c = 64 $$ Sprowadzamy obie strony do wspólnej podstawy równej \(2\), wiedząc, że \(0,5 = \dfrac{1}{2} = 2^{-1}\) oraz \(64 = 2^6\): $$ \begin{aligned} \left(2^{-1}\right)^c &= 2^6 \\[8pt] 2^{-c} &= 2^6 \\[8pt] -c &= 6 \\[8pt] c &= -6 \end{aligned} $$ -
Podpunkt g) Obliczamy wartość wyrażenia \(\log_{0,04} 5\):
Niech \(\log_{0,04} 5 = c\). Z definicji logarytmu zapisujemy: $$ (0,04)^c = 5 $$ Zamieniamy ułamek dziesiętny na ułamek zwykły nieskracalny: \(0,04 = \dfrac{4}{100} = \dfrac{1}{25} = 5^{-2}\): $$ \begin{aligned} \left(5^{-2}\right)^c &= 5^1 \\[8pt] 5^{-2c} &= 5^1 \\[8pt] -2c &= 1 \\[8pt] c &= -\dfrac{1}{2} \end{aligned} $$ -
Podpunkt h) Obliczamy wartość wyrażenia \(\log_5 0,008\):
Niech \(\log_5 0,008 = c\). Z definicji logarytmu mamy: $$ 5^c = 0,008 $$ Przedstawiamy ułamek dziesiętny w postaci ułamka zwykłego: \(0,008 = \dfrac{8}{1000} = \dfrac{1}{125} = 5^{-3}\): $$ \begin{aligned} 5^c &= 5^{-3} \\[8pt] c &= -3 \end{aligned} $$
Odpowiedź:
a) \(2\)
b) \(3\)
c) \(\dfrac{1}{2}\)
d) \(\dfrac{1}{3}\)
e) \(\dfrac{3}{2}\)
f) \(-6\)
g) \(-\dfrac{1}{2}\)
h) \(-3\)
a) \(2\)
b) \(3\)
c) \(\dfrac{1}{2}\)
d) \(\dfrac{1}{3}\)
e) \(\dfrac{3}{2}\)
f) \(-6\)
g) \(-\dfrac{1}{2}\)
h) \(-3\)
Zadanie 5
Oblicz:
a) \(\log_{\sqrt{3}} 3\sqrt[4]{3}\)
b) \(\log_{\sqrt[4]{2}} 16\)
c) \(\log_3 9\sqrt{3}\)
d) \(\log_{\frac{1}{2}} 16\sqrt{2}\)
e) \(\log_9 27\sqrt[3]{3}\)
f) \(\log_{\frac{1}{7}} 49\sqrt{7}\)
g) \(\log_{\sqrt{2}} \sqrt[3]{4}\)
h) \(\log_{3\sqrt{3}} 9\sqrt{27}\)
a) \(\log_{\sqrt{3}} 3\sqrt[4]{3}\)
b) \(\log_{\sqrt[4]{2}} 16\)
c) \(\log_3 9\sqrt{3}\)
d) \(\log_{\frac{1}{2}} 16\sqrt{2}\)
e) \(\log_9 27\sqrt[3]{3}\)
f) \(\log_{\frac{1}{7}} 49\sqrt{7}\)
g) \(\log_{\sqrt{2}} \sqrt[3]{4}\)
h) \(\log_{3\sqrt{3}} 9\sqrt{27}\)
a) \(\dfrac{5}{2}\)
b) \(16\)
c) \(\dfrac{5}{2}\)
d) \(-\dfrac{9}{2}\)
e) \(\dfrac{5}{3}\)
f) \(-\dfrac{5}{2}\)
g) \(\dfrac{4}{3}\)
h) \(\dfrac{7}{3}\)
b) \(16\)
c) \(\dfrac{5}{2}\)
d) \(-\dfrac{9}{2}\)
e) \(\dfrac{5}{3}\)
f) \(-\dfrac{5}{2}\)
g) \(\dfrac{4}{3}\)
h) \(\dfrac{7}{3}\)
Wskazówki:
- Skorzystaj z definicji logarytmu: równość \(\log_a b = c\) jest równoważna równaniu potęgowemu \(a^c = b\) dla \(a > 0\), \(a \neq 1\) oraz \(b > 0\).
- Zapisz zarówno podstawę logarytmu \(a\), jak i liczbę logarytmowaną \(b\) w postaci potęgi o tej samej podstawie, wykorzystując własności potęg i pierwiastków: \(\sqrt[n]{a^m} = a^{\frac{m}{n}}\), \(a^x \cdot a^y = a^{x+y}\) oraz \(\left(a^x\right)^y = a^{x \cdot y}\).
- Po uzyskaniu równania postaci \(a^{k \cdot c} = a^m\) przyrównaj wykładniki: \(k \cdot c = m\) i wyznacz niewiadomą \(c\).
Rozwiązanie krok po kroku:
-
Podpunkt a) Obliczamy wartość wyrażenia \(\log_{\sqrt{3}} 3\sqrt[4]{3}\):
Niech \(\log_{\sqrt{3}} 3\sqrt[4]{3} = c\). Z definicji logarytmu otrzymujemy równanie: $$(\sqrt{3})^c = 3\sqrt[4]{3}$$ Sprowadzamy obie strony równania do potęgi o podstawie \(3\): $$ \begin{aligned} (\sqrt{3})^c &= \left(3^{\frac{1}{2}}\right)^c = 3^{\frac{1}{2}c} \\[8pt] 3\sqrt[4]{3} &= 3^1 \cdot 3^{\frac{1}{4}} = 3^{1 + \frac{1}{4}} = 3^{\frac{5}{4}} \end{aligned} $$ Przyrównujemy wykładniki: $$ \begin{aligned} \frac{1}{2}c &= \frac{5}{4} \\[8pt] c &= \frac{5}{4} \cdot 2 = \frac{5}{2} \end{aligned} $$ Zatem \(\log_{\sqrt{3}} 3\sqrt[4]{3} = \dfrac{5}{2}\). -
Podpunkt b) Obliczamy wartość wyrażenia \(\log_{\sqrt[4]{2}} 16\):
Przyjmujemy \(\log_{\sqrt[4]{2}} 16 = c\). Z definicji logarytmu: $$\left(\sqrt[4]{2}\right)^c = 16$$ Zapisujemy obie strony jako potęgi o podstawie \(2\): $$ \begin{aligned} \left(\sqrt[4]{2}\right)^c &= \left(2^{\frac{1}{4}}\right)^c = 2^{\frac{1}{4}c} \\[8pt] 16 &= 2^4 \end{aligned} $$ Przyrównujemy wykładniki: $$ \begin{aligned} \frac{1}{4}c &= 4 \\[8pt] c &= 4 \cdot 4 = 16 \end{aligned} $$ Zatem \(\log_{\sqrt[4]{2}} 16 = 16\). -
Podpunkt c) Obliczamy wartość wyrażenia \(\log_3 9\sqrt{3}\):
Niech \(\log_3 9\sqrt{3} = c\), co oznacza: $$3^c = 9\sqrt{3}$$ Przekształcamy prawą stronę do potęgi liczby \(3\): $$9\sqrt{3} = 3^2 \cdot 3^{\frac{1}{2}} = 3^{2 + \frac{1}{2}} = 3^{\frac{5}{2}}$$ Otrzymujemy: $$3^c = 3^{\frac{5}{2}} \implies c = \frac{5}{2}$$ Zatem \(\log_3 9\sqrt{3} = \dfrac{5}{2}\). -
Podpunkt d) Obliczamy wartość wyrażenia \(\log_{\frac{1}{2}} 16\sqrt{2}\):
Niech \(\log_{\frac{1}{2}} 16\sqrt{2} = c\). Z definicji logarytmu mamy: $$\left(\frac{1}{2}\right)^c = 16\sqrt{2}$$ Zapisujemy obie strony jako potęgi o podstawie \(2\): $$ \begin{aligned} \left(\frac{1}{2}\right)^c &= \left(2^{-1}\right)^c = 2^{-c} \\[8pt] 16\sqrt{2} &= 2^4 \cdot 2^{\frac{1}{2}} = 2^{4 + \frac{1}{2}} = 2^{\frac{9}{2}} \end{aligned} $$ Przyrównujemy wykładniki: $$-c = \frac{9}{2} \implies c = -\frac{9}{2}$$ Zatem \(\log_{\frac{1}{2}} 16\sqrt{2} = -\dfrac{9}{2}\). -
Podpunkt e) Obliczamy wartość wyrażenia \(\log_9 27\sqrt[3]{3}\):
Przyjmujemy \(\log_9 27\sqrt[3]{3} = c\), co daje: $$9^c = 27\sqrt[3]{3}$$ Sprowadzamy obie strony do wspólnej podstawy \(3\): $$ \begin{aligned} 9^c &= \left(3^2\right)^c = 3^{2c} \\[8pt] 27\sqrt[3]{3} &= 3^3 \cdot 3^{\frac{1}{3}} = 3^{3 + \frac{1}{3}} = 3^{\frac{10}{3}} \end{aligned} $$ Przyrównujemy wykładniki: $$ \begin{aligned} 2c &= \frac{10}{3} \\[8pt] c &= \frac{10}{3} \cdot \frac{1}{2} = \frac{5}{3} \end{aligned} $$ Zatem \(\log_9 27\sqrt[3]{3} = \dfrac{5}{3}\). -
Podpunkt f) Obliczamy wartość wyrażenia \(\log_{\frac{1}{7}} 49\sqrt{7}\):
Niech \(\log_{\frac{1}{7}} 49\sqrt{7} = c\), co jest równoważne: $$\left(\frac{1}{7}\right)^c = 49\sqrt{7}$$ Zapisujemy obie strony jako potęgi o podstawie \(7\): $$ \begin{aligned} \left(\frac{1}{7}\right)^c &= \left(7^{-1}\right)^c = 7^{-c} \\[8pt] 49\sqrt{7} &= 7^2 \cdot 7^{\frac{1}{2}} = 7^{2 + \frac{1}{2}} = 7^{\frac{5}{2}} \end{aligned} $$ Przyrównujemy wykładniki: $$-c = \frac{5}{2} \implies c = -\frac{5}{2}$$ Zatem \(\log_{\frac{1}{7}} 49\sqrt{7} = -\dfrac{5}{2}\). -
Podpunkt g) Obliczamy wartość wyrażenia \(\log_{\sqrt{2}} \sqrt[3]{4}\):
Przyjmujemy \(\log_{\sqrt{2}} \sqrt[3]{4} = c\), stąd: $$(\sqrt{2})^c = \sqrt[3]{4}$$ Zapisujemy obie strony w postaci potęg liczby \(2\): $$ \begin{aligned} (\sqrt{2})^c &= \left(2^{\frac{1}{2}}\right)^c = 2^{\frac{1}{2}c} \\[8pt] \sqrt[3]{4} &= \sqrt[3]{2^2} = 2^{\frac{2}{3}} \end{aligned} $$ Przyrównujemy wykładniki: $$ \begin{aligned} \frac{1}{2}c &= \frac{2}{3} \\[8pt] c &= \frac{2}{3} \cdot 2 = \frac{4}{3} \end{aligned} $$ Zatem \(\log_{\sqrt{2}} \sqrt[3]{4} = \dfrac{4}{3}\). -
Podpunkt h) Obliczamy wartość wyrażenia \(\log_{3\sqrt{3}} 9\sqrt{27}\):
Niech \(\log_{3\sqrt{3}} 9\sqrt{27} = c\), co oznacza: $$(3\sqrt{3})^c = 9\sqrt{27}$$ Przedstawiamy podstawę oraz liczbę logarytmowaną w postaci potęg o podstawie \(3\): $$ \begin{aligned} 3\sqrt{3} &= 3^1 \cdot 3^{\frac{1}{2}} = 3^{\frac{3}{2}} \implies (3\sqrt{3})^c = \left(3^{\frac{3}{2}}\right)^c = 3^{\frac{3}{2}c} \\[8pt] 9\sqrt{27} &= 3^2 \cdot \sqrt{3^3} = 3^2 \cdot 3^{\frac{3}{2}} = 3^{2 + \frac{3}{2}} = 3^{\frac{7}{2}} \end{aligned} $$ Przyrównujemy wykładniki: $$ \begin{aligned} \frac{3}{2}c &= \frac{7}{2} \\[8pt] c &= \frac{7}{2} \cdot \frac{2}{3} = \frac{7}{3} \end{aligned} $$ Zatem \(\log_{3\sqrt{3}} 9\sqrt{27} = \dfrac{7}{3}\).
Odpowiedź:
a) \(\dfrac{5}{2}\)
b) \(16\)
c) \(\dfrac{5}{2}\)
d) \(-\dfrac{9}{2}\)
e) \(\dfrac{5}{3}\)
f) \(-\dfrac{5}{2}\)
g) \(\dfrac{4}{3}\)
h) \(\dfrac{7}{3}\)
a) \(\dfrac{5}{2}\)
b) \(16\)
c) \(\dfrac{5}{2}\)
d) \(-\dfrac{9}{2}\)
e) \(\dfrac{5}{3}\)
f) \(-\dfrac{5}{2}\)
g) \(\dfrac{4}{3}\)
h) \(\dfrac{7}{3}\)
Grupa B
Zadanie 1
Oblicz:
a) \(\log_4 256\)
b) \(\log_{\frac{1}{5}} 125\)
c) \(\log 100000\)
d) \(\log_{\frac{3}{4}} \dfrac{64}{27}\)
e) \(\log_3 \dfrac{1}{729}\)
f) \(\log_{\frac{1}{3}} 243\)
g) \(\log_7 343\)
h) \(\log_{\frac{1}{4}} 1\)
a) \(\log_4 256\)
b) \(\log_{\frac{1}{5}} 125\)
c) \(\log 100000\)
d) \(\log_{\frac{3}{4}} \dfrac{64}{27}\)
e) \(\log_3 \dfrac{1}{729}\)
f) \(\log_{\frac{1}{3}} 243\)
g) \(\log_7 343\)
h) \(\log_{\frac{1}{4}} 1\)
a) \(4\)
b) \(-3\)
c) \(5\)
d) \(-3\)
e) \(-6\)
f) \(-5\)
g) \(3\)
h) \(0\)
b) \(-3\)
c) \(5\)
d) \(-3\)
e) \(-6\)
f) \(-5\)
g) \(3\)
h) \(0\)
Zadanie 2
Oblicz \(x\), jeśli:
a) \(\log_5 x = -1\)
b) \(\log_2 x = 6\)
c) \(\log_{\frac{1}{4}} x = -2\)
d) \(\log_{\frac{1}{9}} x = -\frac{1}{2}\)
e) \(\log_{27} x = -\frac{2}{3}\)
f) \(\log_7 x = 0\)
g) \(\log_3 x = 5\)
h) \(\log_{2\sqrt{2}} x = -2\)
a) \(\log_5 x = -1\)
b) \(\log_2 x = 6\)
c) \(\log_{\frac{1}{4}} x = -2\)
d) \(\log_{\frac{1}{9}} x = -\frac{1}{2}\)
e) \(\log_{27} x = -\frac{2}{3}\)
f) \(\log_7 x = 0\)
g) \(\log_3 x = 5\)
h) \(\log_{2\sqrt{2}} x = -2\)
a) \(x = \dfrac{1}{5}\)
b) \(x = 64\)
c) \(x = 16\)
d) \(x = 3\)
e) \(x = \dfrac{1}{9}\)
f) \(x = 1\)
g) \(x = 243\)
h) \(x = \dfrac{1}{8}\)
b) \(x = 64\)
c) \(x = 16\)
d) \(x = 3\)
e) \(x = \dfrac{1}{9}\)
f) \(x = 1\)
g) \(x = 243\)
h) \(x = \dfrac{1}{8}\)
Zadanie 3
Oblicz \(x\), jeśli:
a) \( \log_x 36 = 2 \)
b) \( \log_x 625 = 4 \)
c) \( \log_x 4 = \frac{1}{2} \)
d) \( \log_x 4 = \frac{1}{3} \)
e) \( \log_x \frac{1}{25} = -2 \)
f) \( \log_x 8 = -3 \)
g) \( \log_x 125 = 3 \)
h) \( \log_x 49 = -2 \)
a) \( x = 6 \)
b) \( x = 5 \)
c) \( x = 16 \)
d) \( x = 64 \)
e) \( x = 5 \)
f) \( x = \dfrac{1}{2} \)
g) \( x = 5 \)
h) \( x = \dfrac{1}{7} \)
b) \( x = 5 \)
c) \( x = 16 \)
d) \( x = 64 \)
e) \( x = 5 \)
f) \( x = \dfrac{1}{2} \)
g) \( x = 5 \)
h) \( x = \dfrac{1}{7} \)
Zadanie 4
Oblicz:
a) \(\log_{0,3} 0,09\)
b) \(\log_{1,5} 3,375\)
c) \(\log_{0,81} 0,9\)
d) \(\log_{0,216} 0,6\)
e) \(\log_{0,09} 0,027\)
f) \(\log_{0,2} 125\)
g) \(\log_{0,008} 5\)
h) \(\log_2 0,0625\)
a) \(\log_{0,3} 0,09\)
b) \(\log_{1,5} 3,375\)
c) \(\log_{0,81} 0,9\)
d) \(\log_{0,216} 0,6\)
e) \(\log_{0,09} 0,027\)
f) \(\log_{0,2} 125\)
g) \(\log_{0,008} 5\)
h) \(\log_2 0,0625\)
a) \(2\)
b) \(3\)
c) \(\dfrac{1}{2}\)
d) \(\dfrac{1}{3}\)
e) \(\dfrac{3}{2}\)
f) \(-3\)
g) \(-\dfrac{1}{3}\)
h) \(-4\)
b) \(3\)
c) \(\dfrac{1}{2}\)
d) \(\dfrac{1}{3}\)
e) \(\dfrac{3}{2}\)
f) \(-3\)
g) \(-\dfrac{1}{3}\)
h) \(-4\)
Zadanie 5
Oblicz:
a) \(\log_{\sqrt{2}} 2\sqrt[3]{2}\)
b) \(\log_{\sqrt[3]{5}} 125\)
c) \(\log_5 25\sqrt{5}\)
d) \(\log_{\frac{1}{2}} 32\sqrt{2}\)
e) \(\log_8 16\sqrt[3]{2}\)
f) \(\log_{\frac{1}{3}} 27\sqrt{3}\)
g) \(\log_{\sqrt{5}} \sqrt[3]{25}\)
h) \(\log_{5\sqrt{5}} 25\sqrt{125}\)
a) \(\log_{\sqrt{2}} 2\sqrt[3]{2}\)
b) \(\log_{\sqrt[3]{5}} 125\)
c) \(\log_5 25\sqrt{5}\)
d) \(\log_{\frac{1}{2}} 32\sqrt{2}\)
e) \(\log_8 16\sqrt[3]{2}\)
f) \(\log_{\frac{1}{3}} 27\sqrt{3}\)
g) \(\log_{\sqrt{5}} \sqrt[3]{25}\)
h) \(\log_{5\sqrt{5}} 25\sqrt{125}\)
a) \(\dfrac{8}{3}\)
b) \(9\)
c) \(\dfrac{5}{2}\)
d) \(-\dfrac{11}{2}\)
e) \(\dfrac{13}{9}\)
f) \(-\dfrac{7}{2}\)
g) \(\dfrac{4}{3}\)
h) \(\dfrac{7}{3}\)
b) \(9\)
c) \(\dfrac{5}{2}\)
d) \(-\dfrac{11}{2}\)
e) \(\dfrac{13}{9}\)
f) \(-\dfrac{7}{2}\)
g) \(\dfrac{4}{3}\)
h) \(\dfrac{7}{3}\)
