18.8 Lokaty pieniężne i kredyty bankowe
Kartkówka
Grupa A
Zadanie 1 (2 pkt)
Kwota $10000\text{ zł}$ została wpłacona przez pana Jana na lokatę bankową z oprocentowaniem prostym $8\%$ w skali roku. Odsetki są naliczane co pół roku. Oblicz wartość lokaty po upływie $5$ lat, gdy:
a) nie pobiera się podatku od dochodów kapitałowych,
b) uwzględnia się $18\%$ podatek od dochodów kapitałowych.
a) Wartość lokaty po upływie $5$ lat bez podatku wynosi $14000 \text{ zł}$.
b) Wartość lokaty po upływie $5$ lat z uwzględnieniem $18\%$ podatku wynosi $13280 \text{ zł}$.
a) Obliczenie wartości lokaty bez podatku:
Liczba okresów kapitalizacji to $n = 5 \text{ lat} \cdot 2 \text{ okresy/rok} = 10 \text{ okresów}$.
Oprocentowanie na okres wynosi $i = \frac{8\%}{2} = 4\% = 0.04$.
Zastosowanie wzoru na wartość przyszłą lokaty z oprocentowaniem prostym:\[K = P \cdot (1 + i \cdot n)\]Podstawienie wartości:\[K = 10000 \cdot (1 + 0.04 \cdot 10)\]\[K = 10000 \cdot (1 + 0.4)\]\[K = 10000 \cdot 1.4\]Obliczenie wartości lokaty:\[K = 14000 \text{ zł}\]b) Obliczenie wartości lokaty z uwzględnieniem podatku od dochodów kapitałowych:
Najpierw obliczamy odsetki przed opodatkowaniem:\[I = P \cdot i \cdot n\]Podstawienie wartości:\[I = 10000 \cdot 0.04 \cdot 10\]\[I = 4000 \text{ zł}\]Następnie obliczamy kwotę podatku od dochodów kapitałowych (18\% od odsetek):\[Podatek = 0.18 \cdot I\]Podstawienie wartości:\[Podatek = 0.18 \cdot 4000\]\[Podatek = 720 \text{ zł}\]Obliczamy odsetki po opodatkowaniu:\[I_{\text{netto}} = I - Podatek\]Podstawienie wartości:\[I_{\text{netto}} = 4000 - 720\]\[I_{\text{netto}} = 3280 \text{ zł}\]Na koniec obliczamy wartość lokaty po opodatkowaniu, dodając kapitał początkowy do odsetek netto:\[K_{\text{netto}} = P + I_{\text{netto}}\]Podstawienie wartości:\[K_{\text{netto}} = 10000 + 3280\]\[K_{\text{netto}} = 13280 \text{ zł}\]
Zadanie 2 (3 pkt)
Dziadkowie założyli dla Jasia, gdy skończył $12$ lat, lokatę bankową na kwotę $7000\text{ zł}$. Lokata ta jest oprocentowana rocznie na $3\%$ według procentu składanego, a odsetki są kapitalizowane co kwartał. Ustal, ile pieniędzy będzie posiadał Jaś po ukończeniu $20$ roku życia. W obliczeniach pomiń podatek od zysków kapitałowych.
Jaś będzie posiadał około $8896.46\text{ zł}$ po ukończeniu $20$ roku życia.
Aby obliczyć końcową kwotę na lokacie, wykorzystamy wzór na procent składany:
Kapitał początkowy: $P = 7000\text{ zł}$
Roczna stopa procentowa: $r = 3\% = 0.03$
Częstotliwość kapitalizacji: $k = 4$ (odsetki kapitalizowane co kwartał)
Liczba lat: $t = 20 - 12 = 8$
Wzór na końcową kwotę $A$ to:\[A = P \cdot \left(1 + \frac{r}{k}\right)^{k \cdot t}\]Podstawiamy wartości:\[A = 7000 \cdot \left(1 + \frac{0.03}{4}\right)^{4 \cdot 8}\]Upraszczamy wyrażenie w nawiasie i wykładnik:\[A = 7000 \cdot \left(1 + 0.0075\right)^{32}\]\[A = 7000 \cdot \left(1.0075\right)^{32}\]Obliczamy wartość potęgi:\[\left(1.0075\right)^{32} \approx 1.270923\]Kontynuujemy obliczenia:\[A \approx 7000 \cdot 1.270923\]\[A \approx 8896.461\]Zaokrąglamy do dwóch miejsc po przecinku, ponieważ jest to kwota pieniędzy:\[A \approx 8896.46\text{ zł}\]
Zadanie 3 (4 pkt)
Dwóch znajomych, Adam i Zenon, postanowiło założyć trzyletnie lokaty bankowe na ten sam kapitał początkowy, ale w różnych bankach. Adam wybrał lokatę z oprocentowaniem $7\%$ rocznie i kapitalizacją kwartalną, a Zenon – lokatę oprocentowaną na $6\%$ rocznie z kapitalizacją miesięczną. Ustal, która z lokat okaże się bardziej opłacalna, pomijając podatek od zysków kapitałowych.
Bardziej opłacalna okaże się lokata Adama, ponieważ po trzech latach jego kapitał będzie stanowił około $1.2314$ kapitału początkowego, podczas gdy kapitał Zenona będzie stanowił około $1.1967$ kapitału początkowego.
Obliczenie kapitału końcowego dla lokaty Adama:
Wzór na kapitalizację złożoną to:\[ K = K_0 \left(1 + \frac{r}{n}\right)^{n \cdot t} \]gdzie $K_0$ to kapitał początkowy, $r$ to roczna stopa procentowa, $n$ to liczba kapitalizacji w ciągu roku, a $t$ to liczba lat.
Dla Adama:
Roczna stopa procentowa $r_A = 0.07$.
Liczba kapitalizacji w ciągu roku $n_A = 4$ (kwartalna).
Liczba lat $t = 3$.
Podstawiamy wartości do wzoru:\[ K_A = K_0 \left(1 + \frac{0.07}{4}\right)^{4 \cdot 3} \]\[ K_A = K_0 (1 + 0.0175)^{12} \]\[ K_A = K_0 (1.0175)^{12} \]Obliczamy wartość $(1.0175)^{12}$:\[ (1.0175)^{12} \approx 1.231439 \]Zatem kapitał końcowy Adama wynosi:\[ K_A \approx 1.231439 \cdot K_0 \]Obliczenie kapitału końcowego dla lokaty Zenona:
Dla Zenona:
Roczna stopa procentowa $r_Z = 0.06$.
Liczba kapitalizacji w ciągu roku $n_Z = 12$ (miesięczna).
Liczba lat $t = 3$.
Podstawiamy wartości do wzoru:\[ K_Z = K_0 \left(1 + \frac{0.06}{12}\right)^{12 \cdot 3} \]\[ K_Z = K_0 \left(1 + \frac{0.06}{12}\right)^{36} \]Obliczamy wartość $\left(1 + \frac{0.06}{12}\right)^{36}$:\[ \left(1 + \frac{0.06}{12}\right)^{36} \approx (1.005)^{36} \approx 1.196683 \]Zatem kapitał końcowy Zenona wynosi:\[ K_Z \approx 1.196683 \cdot K_0 \]Porównanie lokat:
Porównujemy współczynniki pomnożenia kapitału początkowego:
Dla Adama: $1.231439$
Dla Zenona: $1.196683$
Ponieważ $1.231439 > 1.196683$, lokata Adama jest bardziej opłacalna.
Zadanie 4 (3 pkt)
Grażynka ulokowała pewną kwotę w banku na trzy lata, wybierając lokatę oprocentowaną na $4\%$ rocznie z kapitalizacją roczną. Po trzech latach oszczędzania zgromadziła na koncie $16\ 872{,}96\ \text{zł}$. Ustal, jaką kwotę początkowo wpłaciła na lokatę, przyjmując, że nie pobrano podatku od dochodów kapitałowych.
Grażynka początkowo wpłaciła na lokatę kwotę $15000 \ \text{zł}$.
Używamy wzoru na procent składany:\[ K_n = K_0 \cdot (1+p)^n \]
$K_n$ - kwota końcowa
$K_0$ - kwota początkowa
$p$ - stopa procentowa (w formie dziesiętnej)
$n$ - liczba lat
Z treści zadania mamy:
$K_n = 16872.96 \ \text{zł}$
$p = 4\% = 0.04$
$n = 3 \ \text{lata}$
Musimy obliczyć $K_0$. Przekształcamy wzór:\[ K_0 = \frac{K_n}{(1+p)^n} \]Podstawiamy dane:\[ K_0 = \frac{16872.96}{(1+0.04)^3} \]\[ K_0 = \frac{16872.96}{(1.04)^3} \]\[ K_0 = \frac{16872.96}{1.124864} \]\[ K_0 = 15000 \]Kwota początkowa wynosi $15000 \ \text{zł}$.
Zadanie 5 (5 pkt)
Przedsiębiorca wziął w banku kredyt w wysokości 60 000 zł. Kredyt będzie spłacał co trzy miesiące w ośmiu równych ratach. Oprocentowanie roczne kredytu wynosi 9%. Oblicz:
a) wysokość raty
b) wartość zapłaconych odsetek.
a) Wysokość raty wynosi $8261.50 \ \text{zł}$.
b) Wartość zapłaconych odsetek wynosi $6092.00 \ \text{zł}$.
a) Obliczenie wysokości raty:
Określamy oprocentowanie za okres raty. Oprocentowanie roczne to $9 \%$, czyli $0.09$.
Miesięczne oprocentowanie:\[ i_{\text{miesięczne}} = \frac{0.09}{12} = 0.0075 \]Ponieważ raty są spłacane co trzy miesiące, oprocentowanie za okres raty ($i$) wynosi:\[ i = 0.0075 \cdot 3 = 0.0225 \]Liczba rat ($n$) wynosi $8$. Kwota kredytu ($K$) to $60000 \ \text{zł}$.
Korzystamy ze wzoru na ratę annuitetową:\[ R = K \cdot \frac{i \cdot (1 + i)^n}{(1 + i)^n - 1} \]Podstawiamy wartości:\[ R = 60000 \cdot \frac{0.0225 \cdot (1 + 0.0225)^8}{(1 + 0.0225)^8 - 1} \]\[ R = 60000 \cdot \frac{0.0225 \cdot (1.0225)^8}{(1.0225)^8 - 1} \]Obliczamy $(1.0225)^8$:\[ (1.0225)^8 \approx 1.19532596 \]Kontynuujemy obliczenia dla $R$:\[ R = 60000 \cdot \frac{0.0225 \cdot 1.19532596}{1.19532596 - 1} \]\[ R = 60000 \cdot \frac{0.0268948341}{0.19532596} \]\[ R = 60000 \cdot 0.137691689 \]\[ R \approx 8261.50 \ \text{zł} \]b) Obliczenie wartości zapłaconych odsetek:
Całkowita kwota spłaty to iloczyn wysokości raty i liczby rat:\[ \text{Całkowita spłata} = R \cdot n \]\[ \text{Całkowita spłata} = 8261.50 \ \text{zł} \cdot 8 \]\[ \text{Całkowita spłata} = 66092.00 \ \text{zł} \]Odsetki to różnica między całkowitą kwotą spłaty a kwotą kredytu:\[ \text{Odsetki} = \text{Całkowita spłata} - K \]\[ \text{Odsetki} = 66092.00 \ \text{zł} - 60000 \ \text{zł} \]\[ \text{Odsetki} = 6092.00 \ \text{zł} \]
Grupa B
Zadanie 1 (2 pkt)
Kwota $12000\text{ zł}$ została wpłacona przez panią Annę na lokatę bankową z oprocentowaniem prostym $6\%$ w skali roku. Odsetki są naliczane co pół roku. Oblicz wartość lokaty po upływie $4$ lat, gdy:
a) nie pobiera się podatku od dochodów kapitałowych,
b) uwzględnia się $18\%$ podatek od dochodów kapitałowych.
a) Wartość lokaty po upływie $4$ lat bez podatku wynosi $14880 \text{ zł}$.
b) Wartość lokaty po upływie $4$ lat z uwzględnieniem $18\%$ podatku wynosi $14361.60 \text{ zł}$.
Zadanie 2 (3 pkt)
Dziadkowie założyli dla Anny, gdy skończyła $15$ lat, lokatę bankową na kwotę $10000\text{ zł}$. Lokata ta jest oprocentowana rocznie na $5\%$ według procentu składanego, a odsetki są kapitalizowane co rok. Ustal, ile pieniędzy będzie posiadała Anna po ukończeniu $25$ roku życia. W obliczeniach pomiń podatek od zysków kapitałowych.
Anna będzie posiadała około $16288.95\text{ zł}$ po ukończeniu $25$ roku życia.
Zadanie 3 (4 pkt)
Dwóch znajomych, Adam i Zenon, postanowiło założyć trzyletnie lokaty bankowe na ten sam kapitał początkowy, ale w różnych bankach. Adam wybrał lokatę z oprocentowaniem $5\%$ rocznie i kapitalizacją roczną, a Zenon – lokatę oprocentowaną na $4.8\%$ rocznie z kapitalizacją półroczną. Ustal, która z lokat okaże się bardziej opłacalna, pomijając podatek od zysków kapitałowych.
Bardziej opłacalna okaże się lokata Adama, ponieważ po trzech latach jego kapitał będzie stanowił około $1.1576$ kapitału początkowego, podczas gdy kapitał Zenona będzie stanowił około $1.1539$ kapitału początkowego.
Zadanie 4 (3 pkt)
Grażynka ulokowała pewną kwotę w banku na dwa lata, wybierając lokatę oprocentowaną na $6\%$ rocznie z kapitalizacją roczną. Po dwóch latach oszczędzania zgromadziła na koncie $33\ 708\ \text{zł}$. Ustal, jaką kwotę początkowo wpłaciła na lokatę, przyjmując, że nie pobrano podatku od dochodów kapitałowych.
Grażynka początkowo wpłaciła na lokatę kwotę $30000 \ \text{zł}$.
Zadanie 5 (5 pkt)
Przedsiębiorca wziął w banku kredyt w wysokości 80 000 zł. Kredyt będzie spłacał co miesiąc w dziesięciu równych ratach. Oprocentowanie roczne kredytu wynosi 6%. Oblicz:
a) wysokość raty
b) wartość zapłaconych odsetek.
a) Wysokość raty wynosi $8221.67 \ \text{zł}$.
b) Wartość zapłaconych odsetek wynosi $2216.70 \ \text{zł}$.
