Termodynamika
Sprawdzian
Grupa A
Zadanie 1 (4 pkt)
Powietrze w balonie na ogrzane powietrze zajmuje w temperaturze $T_1 = 25^\circ\text{C}$ objętość $V_1 = 2000 \text{ m}^3$. Do jakiej temperatury należy ogrzać powietrze w balonie, aby jego objętość wzrosła do $V_2 = 2500 \text{ m}^3$ przy zachowanym stałym ciśnieniu?
Temperatura końcowa: $\approx 99,5^\circ\text{C}$
Zadanie 2 (3 pkt)
Gaz jednoatomowy w ilości $n = 0,5$ mola, zamknięty w zbiorniku o stałej objętości, został ogrzany o $\Delta T = 30$ K. Oblicz przyrost energii wewnętrznej gazu.
Przyrost energii wewnętrznej: $\approx 187,1\ \text{J}$
Zadanie 3 (4 pkt)
Jeden cykl pracy silnika cieplnego trwa $t = 0.5\text{ s}$. W tym czasie silnik pobiera z grzejnika $Q_1 = 2500\text{ J}$ ciepła i oddaje do chłodnicy $Q_2 = 1500\text{ J}$ ciepła. Oblicz jego sprawność i moc.
Sprawność: $\frac{2}{5} = 40\%$, Moc: $2000\ \text{W}$
Zadanie 4 (4 pkt)
Pompa ciepła, która pobiera ciepło z powietrza zewnętrznego i ogrzewa wodę sytemu ogrzewania, ma współczynnik efektywności $COP_H = 3{,}5$. Ile ciepła otrzyma woda w instalacji grzewczej i ile ciepła pobierze ciecz robocza z powietrza, jeżeli praca prądu elektrycznego, która zapewnia działanie pompy ciepła, wynosi $W = 15\,\text{kJ}$?
Ciepło otrzymane przez wodę: $52,5\ \text{kJ}$, Ciepło pobrane z powietrza: $37,5\ \text{kJ}$
Zadanie 5 (5 pkt)
Grzejnica silnika osiąga temperaturę $T_1 = 600^\circ\text{C}$. Gdyby silnik pracował w cyklu Carnota, jego sprawność byłaby maksymalna i wynosiłaby $\eta_C = 60\%$. W praktyce jednak jego sprawność jest nie większa niż $\eta = 45\%$. Oblicz temperaturę spalin opuszczających silnik, gdyby osiągał on maksymalną sprawność, oraz iloraz ciepła oddanego i pobranego przez ten silnik w rzeczywistości.
a) Temperatura spalin: $T_2 \approx 349{,}3\ \text{K} \approx 76{,}1^\circ\text{C}$
b) Iloraz $Q_2/Q_1 = 0{,}55$
Grupa B
Zadanie 1 (4 pkt)
W zamkniętym zbiorniku o zmiennej objętości znajduje się gaz, który w temperaturze $T_1 = -10^\circ\text{C}$ zajmuje objętość $V_1 = 1,5 \text{ m}^3$. Jaką objętość będzie zajmował gaz, jeśli jego temperatura wzrośnie do $T_2 = 50^\circ\text{C}$ przy stałym ciśnieniu?
Objętość końcowa: $\approx 1,84\ \text{m}^3$
Zadanie 2 (3 pkt)
Gaz dwuatomowy w ilości $n = 1,2$ mola, zamknięty w zbiorniku o stałej objętości, został ochłodzony o $\Delta T = 15$ K. Oblicz zmianę energii wewnętrznej gazu.
Zmiana energii wewnętrznej: $\approx -374,1\ \text{J}$
Zadanie 3 (4 pkt)
Silnik cieplny pracuje w cyklu, który trwa $t = 0.1\text{ s}$. W każdym cyklu silnik wykonuje pracę $W = 500\text{ J}$ i oddaje do chłodnicy $Q_2 = 1000\text{ J}$ ciepła. Oblicz ciepło pobrane z grzejnika i sprawność silnika.
Ciepło pobrane: $1500\ \text{J}$, Sprawność: $\frac{1}{3} \approx 33,3\%$
Zadanie 4 (4 pkt)
Pompa ciepła ma współczynnik efektywności $COP_H = 5{,}0$. Jeśli woda w instalacji grzewczej otrzymała $Q_H = 60\,\text{kJ}$ ciepła, oblicz, ile pracy wykonała pompa ciepła i ile ciepła pobrała ciecz robocza ze źródła dolnego (np. z jeziora).
Praca wykonana przez pompę: $12\ \text{kJ}$, Ciepło pobrane ze źródła dolnego: $48\ \text{kJ}$
Zadanie 5 (5 pkt)
Grzejnica silnika osiąga temperaturę $T_1 = 400^\circ\text{C}$. Gdyby silnik pracował w cyklu Carnota, jego sprawność byłaby maksymalna i wynosiłaby $\eta_C = 50\%$. W praktyce jednak jego sprawność jest nie większa niż $\eta = 35\%$. Oblicz temperaturę spalin opuszczających silnik, gdyby osiągał on maksymalną sprawność, oraz iloraz ciepła oddanego i pobranego przez ten silnik w rzeczywistości.
a) Temperatura spalin: $T_2 \approx 336{,}6\ \text{K} \approx 63{,}4^\circ\text{C}$
b) Iloraz $Q_2/Q_1 = 0{,}65$
