Ciągi
Sprawdzian
Grupa A
Zadanie 1 (2 pkt)
Suma wszystkich wyrazów nieskończonego ciągu geometrycznego o pierwszym wyrazie \(18\) wynosi \(24\). Wyznacz iloraz tego ciągu.
\(q = \dfrac{1}{4}\)
Wskazówki:
- Suma wszystkich wyrazów nieskończonego ciągu geometrycznego (szereg geometryczny) istnieje tylko wtedy, gdy ciąg jest zbieżny, czyli gdy iloraz spełnia warunek \(|q| < 1\).
- Wzór na sumę takiego ciągu to \(S = \dfrac{a_1}{1 - q}\), gdzie \(a_1\) jest pierwszym wyrazem, a \(q\) ilorazem ciągu.
- Podstaw do wzoru znane wartości \(a_1\) oraz \(S\), a następnie rozwiąż otrzymane równanie liniowe z niewiadomą \(q\).
- Na końcu upewnij się, że wyznaczony iloraz spełnia założenie zbieżności \(|q| < 1\).
Rozwiązanie krok po kroku:
-
Zapisanie wzoru na sumę szeregu geometrycznego oraz założeń:
Suma wszystkich wyrazów nieskończonego ciągu geometrycznego \(a_1 + a_2 + a_3 + \dots\) jest określona wzorem: $$S = \dfrac{a_1}{1 - q}$$ Warunkiem koniecznym i wystarczającym na zbieżność takiego szeregu jest: $$|q| < 1 \iff q \in (-1, 1)$$ Z treści zadania mamy dany pierwszy wyraz oraz sumę wszystkich wyrazów: $$a_1 = 18, \quad S = 24$$ -
Ułożenie równania i wyznaczenie ilorazu \(q\):
Wstawiamy wartości \(a_1 = 18\) i \(S = 24\) do wzoru na sumę: $$24 = \dfrac{18}{1 - q}$$ Mnożymy obie strony równania przez mianownik \((1 - q)\): $$\begin{aligned} 24(1 - q) &= 18 \\[8pt] 1 - q &= \dfrac{18}{24} \end{aligned}$$ Upraszczamy ułamek po prawej stronie, dzieląc licznik i mianownik przez \(6\): $$1 - q = \dfrac{3}{4}$$ Przekształcamy równanie, aby wyznaczyć niewiadomą \(q\): $$\begin{aligned} -q &= \dfrac{3}{4} - 1 \\[8pt] -q &= -\dfrac{1}{4} \\[8pt] q &= \dfrac{1}{4} \end{aligned}$$ -
Sprawdzenie warunku zbieżności szeregu:
Sprawdzamy, czy obliczony iloraz spełnia założenie zbieżności nieskończonego szeregu geometrycznego: $$|q| = \left|\dfrac{1}{4}\right| = \dfrac{1}{4} < 1$$ Warunek jest spełniony, zatem otrzymana wartość jest prawidłowym rozwiązaniem zadania.
Odpowiedź:
Iloraz tego ciągu wynosi \(q = \dfrac{1}{4}\).
Iloraz tego ciągu wynosi \(q = \dfrac{1}{4}\).
Wideolekcja:
Nagranie wideo do tego zadania pojawi się wkrótce.
Obejrzyj pełne omówienie zadania krok po kroku:
Zadanie 2 (3 pkt)
W ciągu geometrycznym \((a_n)\) zachodzi \(a_2 = 5\) oraz \(\dfrac{a_4+a_7}{a_4} = \dfrac{11}{10}\). Znajdź pierwszy wyraz tego ciągu.
\(a_1 = 5\sqrt[3]{10}\)
Wskazówki:
- Wykorzystaj własność ciągu geometrycznego mówiącą, że iloraz dwóch wyrazów oddalonych o \(k\) pozycji zależy wyłącznie od ilorazu ciągu: \(\dfrac{a_{n+k}}{a_n} = q^k\).
- Rozbij sumę w liczniku ułamka \(\dfrac{a_4 + a_7}{a_4}\) na dwa osobne ułamki, co pozwoli w prosty sposób wyznaczyć wartość \(q^3\).
- Mając obliczony iloraz \(q\) oraz wyraz \(a_2 = 5\), pierwszy wyraz ciągu znajdziesz ze wzoru \(a_1 = \dfrac{a_2}{q}\).
Rozwiązanie krok po kroku:
-
Sposób I – Rozbicie ułamka i wyznaczenie ilorazu ciągu \(q\):
Wychodzimy z równania podanego w treści zadania: $$\dfrac{a_4+a_7}{a_4} = \dfrac{11}{10}$$ Rozdzielamy lewą stronę na sumę dwóch ułamków o wspólnym mianowniku: $$\begin{aligned} \dfrac{a_4}{a_4} + \dfrac{a_7}{a_4} &= \dfrac{11}{10} \\[8pt] 1 + \dfrac{a_7}{a_4} &= \dfrac{11}{10} \end{aligned}$$ Z definicji ciągu geometrycznego wiemy, że \(\dfrac{a_7}{a_4} = q^{7-4} = q^3\). Wstawiamy tę zależność do równania: $$\begin{aligned} 1 + q^3 &= \dfrac{11}{10} \\[8pt] q^3 &= \dfrac{11}{10} - 1 \\[8pt] q^3 &= \dfrac{1}{10} \end{aligned}$$ Wyciągamy pierwiastek stopnia trzeciego z obu stron: $$q = \sqrt[3]{\dfrac{1}{10}} = \dfrac{1}{\sqrt[3]{10}}$$ -
Sposób I – Obliczenie pierwszego wyrazu ciągu \(a_1\):
W ciągu geometrycznym wyraz drugi jest powiązany z pierwszym wzorem \(a_2 = a_1 \cdot q\). Przekształcamy wzór, aby wyznaczyć \(a_1\): $$a_1 = \dfrac{a_2}{q}$$ Podstawiamy dane \(a_2 = 5\) oraz \(q = \dfrac{1}{\sqrt[3]{10}}\): $$\begin{aligned} a_1 &= \dfrac{5}{\dfrac{1}{\sqrt[3]{10}}} \\[8pt] &= 5 \cdot \sqrt[3]{10} \end{aligned}$$ -
Sposób II – Zastosowanie ogólnego wzoru na \(n\)-ty wyraz ciągu:
Każdy wyraz ciągu geometrycznego można wyrazić za pomocą pierwszego wyrazu \(a_1\) oraz ilorazu \(q\) wzorem \(a_n = a_1 \cdot q^{n-1}\): $$\begin{aligned} a_2 &= a_1 \cdot q = 5 \\[8pt] a_4 &= a_1 \cdot q^3 \\[8pt] a_7 &= a_1 \cdot q^6 \end{aligned}$$ Podstawiamy te zależności do wyjściowego równania: $$\begin{aligned} \dfrac{a_1 \cdot q^3 + a_1 \cdot q^6}{a_1 \cdot q^3} &= \dfrac{11}{10} \\[8pt] \dfrac{a_1 \cdot q^3 \cdot (1 + q^3)}{a_1 \cdot q^3} &= \dfrac{11}{10} \end{aligned}$$ Skracamy wspólny czynnik \(a_1 \cdot q^3\): $$\begin{aligned} 1 + q^3 &= \dfrac{11}{10} \\[8pt] q^3 &= \dfrac{1}{10} \implies q = \dfrac{1}{\sqrt[3]{10}} \end{aligned}$$ Wyznaczamy wyraz pierwszy z równania \(a_1 \cdot q = 5\): $$a_1 = \dfrac{5}{q} = 5\sqrt[3]{10}$$
Odpowiedź:
Pierwszy wyraz ciągu wynosi \(a_1 = 5\sqrt[3]{10}\).
Pierwszy wyraz ciągu wynosi \(a_1 = 5\sqrt[3]{10}\).
Wideolekcja:
Nagranie wideo do tego zadania pojawi się wkrótce.
Obejrzyj pełne omówienie zadania krok po kroku:
Zadanie 3 (5 pkt)
Rozwiąż równanie: \((x - 1) + \dfrac{x - 1}{x + 1} + \dfrac{x - 1}{(x + 1)^2} + \dots = 4\)
\(x = 2 + \sqrt{5}\)
Wskazówki:
- Zauważ, że lewa strona równania stanowi sumę nieskończonego szeregu geometrycznego o pierwszym wyrazie \(a_1 = x - 1\).
- Wyznacz iloraz \(q\) i bezwzględnie określ warunek zbieżności szeregu \(|q| < 1\), który wyznacza dziedzinę równania.
- Zastosuj wzór na sumę szeregu geometrycznego \(S = \dfrac{a_1}{1 - q}\), rozwiąż otrzymane równanie kwadratowe i skonfrontuj wyniki z dziedziną.
Rozwiązanie krok po kroku:
-
Wyznaczenie ilorazu szeregu i warunku zbieżności (dziedziny równania):
Rozpatrujemy wyjściowe równanie: $$(x - 1) + \dfrac{x - 1}{x + 1} + \dfrac{x - 1}{(x + 1)^2} + \dots = 4$$ Lewa strona jest sumą nieskończonego ciągu geometrycznego, w którym pierwszy wyraz to: $$a_1 = x - 1$$ Kolejny wyraz to \(a_2 = \dfrac{x - 1}{x + 1}\). Wyznaczamy iloraz szeregu \(q\): $$q = \dfrac{a_2}{a_1} = \dfrac{\dfrac{x - 1}{x + 1}}{x - 1} = \dfrac{1}{x + 1}$$ Mianownik ułamka nie może być zerem, zatem \(x + 1 \neq 0 \iff x \neq -1\).
Suma nieskończonego szeregu geometrycznego istnieje (szereg jest zbieżny) wtedy i tylko wtedy, gdy spełniony jest warunek: $$|q| < 1$$ Podstawiamy wyznaczony iloraz \(q\): $$\left|\dfrac{1}{x + 1}\right| < 1 \iff \dfrac{1}{|x + 1|} < 1 \iff |x + 1| > 1$$ Rozwiązujemy nierówność z wartością bezwzględną: $$\begin{aligned} x + 1 > 1 \quad &\text{lub} \quad x + 1 < -1 \\[8pt] x > 0 \quad &\text{lub} \quad x < -2 \end{aligned}$$ Zatem dziedziną równania jest zbiór: $$D = (-\infty, -2) \cup (0, +\infty)$$ -
Zastosowanie wzoru na sumę szeregu geometrycznego:
Dla każdego \(x \in D\) możemy obliczyć sumę nieskończonego szeregu ze wzoru: $$S = \dfrac{a_1}{1 - q}$$ Obliczamy mianownik \(1 - q\): $$\begin{aligned} 1 - q &= 1 - \dfrac{1}{x + 1} \\[8pt] &= \dfrac{x + 1 - 1}{x + 1} \\[8pt] &= \dfrac{x}{x + 1} \end{aligned}$$ Podstawiamy \(a_1 = x - 1\) oraz \(1 - q = \dfrac{x}{x + 1}\) do wzoru na sumę: $$\begin{aligned} S &= \dfrac{x - 1}{\dfrac{x}{x + 1}} \\[8pt] &= (x - 1) \cdot \dfrac{x + 1}{x} \\[8pt] &= \dfrac{x^2 - 1}{x} \end{aligned}$$ Przyrównujemy sumę do prawej strony równania: $$\dfrac{x^2 - 1}{x} = 4$$ -
Rozwiązanie otrzymanego równania kwadratowego:
Ponieważ \(x \in D\) (co oznacza, że \(x \neq 0\)), mnożymy równanie obustronnie przez \(x\): $$\begin{aligned} x^2 - 1 &= 4x \\[8pt] x^2 - 4x - 1 &= 0 \end{aligned}$$ Wyznaczamy wyróżnik trójmianu kwadratowego: $$\Delta = (-4)^2 - 4 \cdot 1 \cdot (-1) = 16 + 4 = 20$$ $$\sqrt{\Delta} = \sqrt{20} = 2\sqrt{5}$$ Obliczamy pierwiastki równania: $$\begin{aligned} x_1 &= \dfrac{4 - 2\sqrt{5}}{2} = 2 - \sqrt{5} \\[8pt] x_2 &= \dfrac{4 + 2\sqrt{5}}{2} = 2 + \sqrt{5} \end{aligned}$$ -
Weryfikacja rozwiązań z dziedziną równania i interpretacja graficzna:
Sprawdzamy przynależność obu wyznaczonych wartości do dziedziny \(D = (-\infty, -2) \cup (0, +\infty)\):
• Dla pierwiastka \(x_1 = 2 - \sqrt{5}\):
Przyjmując przybliżenie \(\sqrt{5} \approx 2{,}24\), otrzymujemy: $$x_1 = 2 - \sqrt{5} \approx 2 - 2{,}24 = -0{,}24$$ Wartość ta leży w przedziale \([-2, 0]\), co oznacza, że: $$x_1 = 2 - \sqrt{5} \notin D$$ Dla tego argumentu warunek \(|q| < 1\) nie jest spełniony (szereg jest rozbieżny), więc odrzucamy to rozwiązanie.
• Dla pierwiastka \(x_2 = 2 + \sqrt{5}\):
$$x_2 = 2 + \sqrt{5} \approx 2 + 2{,}24 = 4{,}24 > 0$$ Wartość ta w pełni mieści się w przedziale \((0, +\infty)\), czyli: $$x_2 = 2 + \sqrt{5} \in D$$Jedynym rozwiązaniem wyjściowego równania jest \(x = 2 + \sqrt{5}\).
Odpowiedź:
\(x = 2 + \sqrt{5}\)
\(x = 2 + \sqrt{5}\)
Wideolekcja:
Nagranie wideo do tego zadania pojawi się wkrótce.
Obejrzyj pełne omówienie zadania krok po kroku:
Zadanie 4 (4 pkt)
Oblicz \(x\), wiedząc, że \(-6 - 3 + 0 + 3 + \dots + x = 2100\).
\(x = 111\)
Wskazówki:
- Zauważ, że składniki po lewej stronie równania tworzą ciąg arytmetyczny – wyznacz jego pierwszy wyraz oraz stałą różnicę.
- Wyraź ostatni wyraz \(x\) (czyli \(n\)-ty wyraz ciągu) za pomocą wzoru ogólnego w zależności od liczby wyrazów \(n\).
- Zastosuj wzór na sumę \(n\) początkowych wyrazów ciągu arytmetycznego i ułóż równanie kwadratowe z niewiadomą \(n\).
- Pamiętaj o założeniu, że liczba wyrazów ciągu musi być dodatnią liczbą całkowitą (\(n \in \mathbb{N}^+\)). Po ustaleniu \(n\) oblicz szukaną wartość \(x\).
Rozwiązanie krok po kroku:
-
Identyfikacja ciągu arytmetycznego i wyznaczenie jego parametrów:
Równanie ma postać: $$-6 - 3 + 0 + 3 + \dots + x = 2100$$ Lewa strona jest sumą kolejnych wyrazów ciągu arytmetycznego \((a_n)\). Odczytujemy pierwszy oraz drugi wyraz: $$\begin{aligned} a_1 &= -6 \\[8pt] a_2 &= -3 \end{aligned}$$ Obliczamy różnicę ciągu \(r\): $$\begin{aligned} r &= a_2 - a_1 \\[8pt] &= -3 - (-6) \\[8pt] &= 3 \end{aligned}$$ Kolejne różnice są identyczne (\(0 - (-3) = 3\), \(3 - 0 = 3\)), co potwierdza, że mamy do czynienia z ciągiem arytmetycznym o różnicy \(r = 3\). -
Zapisanie wzoru na \(n\)-ty wyraz ciągu i uzależnienie \(x\) od \(n\):
Niech \(n\) oznacza liczbę sumowanych wyrazów, przy czym \(n \in \mathbb{N}^+\). Ostatnim wyrazem tej sumy jest: $$a_n = x$$ Korzystamy ze wzoru ogólnego na \(n\)-ty wyraz ciągu arytmetycznego \(a_n = a_1 + (n - 1)r\): $$\begin{aligned} x &= -6 + (n - 1) \cdot 3 \\[8pt] &= -6 + 3n - 3 \\[8pt] &= 3n - 9 \end{aligned}$$ -
Zastosowanie wzoru na sumę ciągu arytmetycznego i ułożenie równania:
Wzór na sumę \(n\) początkowych wyrazów ciągu arytmetycznego to: $$S_n = \dfrac{a_1 + a_n}{2} \cdot n$$ Wiedząc, że suma wynosi \(S_n = 2100\), podstawiamy \(a_1 = -6\) oraz \(a_n = 3n - 9\): $$\begin{aligned} \dfrac{-6 + (3n - 9)}{2} \cdot n &= 2100 \\[8pt] \dfrac{3n - 15}{2} \cdot n &= 2100 \end{aligned}$$ Mnożymy obustronnie przez \(2\): $$n(3n - 15) = 4200$$ $$3n^2 - 15n - 4200 = 0$$ Dzielimy obie strony równania przez \(3\), aby uprościć współczynniki trójmianu: $$n^2 - 5n - 1400 = 0$$ -
Rozwiązanie równania kwadratowego i wyznaczenie liczby wyrazów \(n\):
Obliczamy wyróżnik trójmianu kwadratowego: $$\begin{aligned} \Delta &= (-5)^2 - 4 \cdot 1 \cdot (-1400) \\[8pt] &= 25 + 5600 \\[8pt] &= 5625 \end{aligned}$$ $$\sqrt{\Delta} = \sqrt{5625} = 75$$ Wyznaczamy pierwiastki równania: $$\begin{aligned} n_1 &= \dfrac{-(-5) - 75}{2 \cdot 1} = \dfrac{5 - 75}{2} = -\dfrac{70}{2} = -35 \\[8pt] n_2 &= \dfrac{-(-5) + 75}{2 \cdot 1} = \dfrac{5 + 75}{2} = \dfrac{80}{2} = 40 \end{aligned}$$ Ponieważ liczba wyrazów ciągu musi być dodatnią liczbą całkowitą (\(n \in \mathbb{N}^+\)), odrzucamy rozwiązanie ujemne \(n_1 = -35\). Zatem: $$n = 40$$ -
Obliczenie wartości niewiadomej \(x\):
Podstawiamy wyznaczoną liczbę wyrazów \(n = 40\) do wzoru na \(x\): $$\begin{aligned} x &= 3 \cdot 40 - 9 \\[8pt] &= 120 - 9 \\[8pt] &= 111 \end{aligned}$$
Odpowiedź:
Szukana wartość wynosi \(x = 111\).
Szukana wartość wynosi \(x = 111\).
Wideolekcja:
Nagranie wideo do tego zadania pojawi się wkrótce.
Obejrzyj pełne omówienie zadania krok po kroku:
Zadanie 5 (5 pkt)
Oblicz:
a) \(\lim\limits_{n \to \infty} \dfrac{(5n^2 - 3)(n + 1)}{(4 + n)(2 - 4n)}\)
b) \(\lim\limits_{n \to \infty} \left(\dfrac{2n + 1}{n^2 + 2} - \dfrac{4n}{2 + n}\right)\)
c) \(\lim\limits_{n \to \infty} \left(\dfrac{15 - 3n}{5n^2 + 6}\right)^3\)
d) \(\lim\limits_{n \to \infty} \dfrac{12n^2 - 7n}{1 + 2 + 3 + \dots + n + (2n - 3)}\)
e) \(\lim\limits_{n \to \infty} \sqrt[n]{5^n + 7^n}\)
a) \(\lim\limits_{n \to \infty} \dfrac{(5n^2 - 3)(n + 1)}{(4 + n)(2 - 4n)}\)
b) \(\lim\limits_{n \to \infty} \left(\dfrac{2n + 1}{n^2 + 2} - \dfrac{4n}{2 + n}\right)\)
c) \(\lim\limits_{n \to \infty} \left(\dfrac{15 - 3n}{5n^2 + 6}\right)^3\)
d) \(\lim\limits_{n \to \infty} \dfrac{12n^2 - 7n}{1 + 2 + 3 + \dots + n + (2n - 3)}\)
e) \(\lim\limits_{n \to \infty} \sqrt[n]{5^n + 7^n}\)
a) \(-\infty\)
b) \(-4\)
c) \(0\)
d) \(24\)
e) \(7\)
b) \(-4\)
c) \(0\)
d) \(24\)
e) \(7\)
Wskazówki:
- W granicach wyrażeń wymiernych wyznacz stopień wielomianu w liczniku i mianowniku, a następnie wyłącz najwyższą potęgę \(n\) mianownika przed nawias w obu częściach ułamka.
- W przypadku sumy lub różnicy ciągów zbadaj granicę każdego ułamka osobno, o ile nie prowadzi to do symbolu nieoznaczonego.
- Ciąg kolejnych liczb naturalnych \(1 + 2 + 3 + \dots + n\) to ciąg arytmetyczny – zwiń go za pomocą wzoru na sumę początkowych wyrazów: \(S_n = \dfrac{n(n + 1)}{2}\).
- Granicę pierwiastka sumy potęg postaci \(\sqrt[n]{a^n + b^n}\) wyznacz za pomocą twierdzenia o trzech ciągach lub poprzez wyłączenie potęgi o większej podstawie przed znak pierwiastka.
Rozwiązanie krok po kroku:
-
Podpunkt a) Obliczamy granicę \(\lim\limits_{n \to \infty} \dfrac{(5n^2 - 3)(n + 1)}{(4 + n)(2 - 4n)}\):
Wymnażamy wyrażenia w liczniku oraz mianowniku: $$\begin{aligned} (5n^2 - 3)(n + 1) &= 5n^3 + 5n^2 - 3n - 3 \\[8pt] (4 + n)(2 - 4n) &= 8 - 16n + 2n - 4n^2 \\[8pt] &= -4n^2 - 14n + 8 \end{aligned}$$ Zauważmy, że stopień licznika wynosi \(3\), a stopień mianownika wynosi \(2\). Wyłączamy z mianownika najwyższą potęgę, czyli \(n^2\), oraz dzielimy licznik przez \(n^2\): $$\begin{aligned} \lim_{n \to \infty} \dfrac{5n^3 + 5n^2 - 3n - 3}{-4n^2 - 14n + 8} &= \lim_{n \to \infty} \dfrac{n^2 \left(5n + 5 - \dfrac{3}{n} - \dfrac{3}{n^2}\right)}{n^2 \left(-4 - \dfrac{14}{n} + \dfrac{8}{n^2}\right)} \\[8pt] &= \lim_{n \to \infty} \dfrac{5n + 5 - \dfrac{3}{n} - \dfrac{3}{n^2}}{-4 - \dfrac{14}{n} + \dfrac{8}{n^2}} \end{aligned}$$ Gdy \(n \to \infty\), ułamki \(\dfrac{3}{n}\), \(\dfrac{3}{n^2}\), \(\dfrac{14}{n}\) oraz \(\dfrac{8}{n^2}\) dążą do zera: $$\lim_{n \to \infty} \dfrac{5n + 5}{-4} = \left[ \dfrac{+\infty}{-4} \right] = -\infty$$ -
Podpunkt b) Obliczamy granicę \(\lim\limits_{n \to \infty} \left(\dfrac{2n + 1}{n^2 + 2} - \dfrac{4n}{2 + n}\right)\):
Badamy granice obu ułamków niezależnie:
Dla pierwszego ułamka dzielimy licznik i mianownik przez \(n^2\): $$\begin{aligned} \lim_{n \to \infty} \dfrac{2n + 1}{n^2 + 2} &= \lim_{n \to \infty} \dfrac{\dfrac{2}{n} + \dfrac{1}{n^2}}{1 + \dfrac{2}{n^2}} \\[8pt] &= \dfrac{0 + 0}{1 + 0} = 0 \end{aligned}$$ Dla drugiego ułamka dzielimy licznik i mianownik przez \(n\): $$\begin{aligned} \lim_{n \to \infty} \dfrac{4n}{2 + n} &= \lim_{n \to \infty} \dfrac{4}{\dfrac{2}{n} + 1} \\[8pt] &= \dfrac{4}{0 + 1} = 4 \end{aligned}$$ Zgodnie z twierdzeniem o granicy różnicy ciągów: $$\lim_{n \to \infty} \left(\dfrac{2n + 1}{n^2 + 2} - \dfrac{4n}{2 + n}\right) = 0 - 4 = -4$$ -
Podpunkt c) Obliczamy granicę \(\lim\limits_{n \to \infty} \left(\dfrac{15 - 3n}{5n^2 + 6}\right)^3\):
Wyznaczamy najpierw granicę wyrażenia znajdującego się wewnątrz nawiasu, dzieląc licznik oraz mianownik przez najwyższą potęgę mianownika, czyli \(n^2\): $$\begin{aligned} \lim_{n \to \infty} \dfrac{15 - 3n}{5n^2 + 6} &= \lim_{n \to \infty} \dfrac{\dfrac{15}{n^2} - \dfrac{3}{n}}{5 + \dfrac{6}{n^2}} \\[8pt] &= \dfrac{0 - 0}{5 + 0} = \dfrac{0}{5} = 0 \end{aligned}$$ Korzystając z własności granic potęg ciągów: $$\lim_{n \to \infty} \left(\dfrac{15 - 3n}{5n^2 + 6}\right)^3 = 0^3 = 0$$ -
Podpunkt d) Obliczamy granicę \(\lim\limits_{n \to \infty} \dfrac{12n^2 - 7n}{1 + 2 + 3 + \dots + n + (2n - 3)}\):
Wyrażenie w mianowniku zawiera sumę pierwszych \(n\) kolejnych liczb naturalnych. Korzystamy ze wzoru na sumę ciągu arytmetycznego: $$1 + 2 + 3 + \dots + n = \dfrac{1 + n}{2} \cdot n = \dfrac{n^2 + n}{2}$$ Zapisujemy i upraszczamy cały mianownik: $$\begin{aligned} M_n &= \dfrac{n^2 + n}{2} + 2n - 3 \\[8pt] &= \dfrac{n^2 + n + 4n - 6}{2} \\[8pt] &= \dfrac{n^2 + 5n - 6}{2} \end{aligned}$$ Podstawiamy otrzymane wyrażenie do ułamka: $$\begin{aligned} \lim_{n \to \infty} \dfrac{12n^2 - 7n}{\dfrac{n^2 + 5n - 6}{2}} &= \lim_{n \to \infty} \dfrac{2(12n^2 - 7n)}{n^2 + 5n - 6} \\[8pt] &= \lim_{n \to \infty} \dfrac{24n^2 - 14n}{n^2 + 5n - 6} \end{aligned}$$ Dzielimy licznik i mianownik przez \(n^2\): $$\begin{aligned} \lim_{n \to \infty} \dfrac{24 - \dfrac{14}{n}}{1 + \dfrac{5}{n} - \dfrac{6}{n^2}} &= \dfrac{24 - 0}{1 + 0 - 0} = 24 \end{aligned}$$ -
Podpunkt e) Obliczamy granicę \(\lim\limits_{n \to \infty} \sqrt[n]{5^n + 7^n}\):
Zadanie to można rozwiązać na dwa sposoby:
Sposób I – Wykorzystanie twierdzenia o trzech ciągach:
Dla każdego \(n \ge 1\) prawdziwe są nierówności: $$7^n \le 5^n + 7^n \le 7^n + 7^n = 2 \cdot 7^n$$ Pierwiastkujemy stronami pierwiastkiem stopnia \(n\): $$\sqrt[n]{7^n} \le \sqrt[n]{5^n + 7^n} \le \sqrt[n]{2 \cdot 7^n}$$ $$7 \le \sqrt[n]{5^n + 7^n} \le 7 \cdot \sqrt[n]{2}$$ Obliczamy granice ciągów ograniczających: $$\begin{aligned} \lim_{n \to \infty} 7 &= 7 \\[8pt] \lim_{n \to \infty} \left(7 \cdot \sqrt[n]{2}\right) &= 7 \cdot 1 = 7 \end{aligned}$$ Na mocy twierdzenia o trzech ciągach: $$\lim_{n \to \infty} \sqrt[n]{5^n + 7^n} = 7$$
Sposób II – Wyłączenie dominującej potęgi przed pierwiastek:
Wyłączamy \(7^n\) przed nawias pod pierwiastkiem: $$\begin{aligned} \sqrt[n]{5^n + 7^n} &= \sqrt[n]{7^n \left(\left(\dfrac{5}{7}\right)^n + 1\right)} \\[8pt] &= 7 \cdot \sqrt[n]{\left(\dfrac{5}{7}\right)^n + 1} \end{aligned}$$ Ponieważ podstawa potęgi spełnia warunek \(\left|\dfrac{5}{7}\right| < 1\), zachodzi: $$\lim_{n \to \infty} \left(\dfrac{5}{7}\right)^n = 0$$ Stąd wyrażenie pod pierwiastkiem dąży do \(1\): $$\lim_{n \to \infty} 7 \cdot \sqrt[n]{0 + 1} = 7 \cdot 1 = 7$$
Odpowiedź:
a) \(-\infty\)
b) \(-4\)
c) \(0\)
d) \(24\)
e) \(7\)
a) \(-\infty\)
b) \(-4\)
c) \(0\)
d) \(24\)
e) \(7\)
Wideolekcja:
Nagranie wideo do tego zadania pojawi się wkrótce.
Obejrzyj pełne omówienie zadania krok po kroku:
Wideolekcja:
Nagranie wideo do tego zadania pojawi się wkrótce.
Obejrzyj pełne omówienie zadania krok po kroku:
Wideolekcja:
Nagranie wideo do tego zadania pojawi się wkrótce.
Obejrzyj pełne omówienie zadania krok po kroku:
Wideolekcja:
Nagranie wideo do tego zadania pojawi się wkrótce.
Obejrzyj pełne omówienie zadania krok po kroku:
Wideolekcja:
Nagranie wideo do tego zadania pojawi się wkrótce.
Obejrzyj pełne omówienie zadania krok po kroku:
Grupa B
Zadanie 1 (2 pkt)
Suma wszystkich wyrazów nieskończonego ciągu geometrycznego o pierwszym wyrazie 36 wynosi 48. Wyznacz iloraz tego ciągu.
$q = \frac{1}{4}$
Zadanie 2 (3 pkt)
W ciągu geometrycznym $(a_n)$ zachodzi $a_2 = 3$ oraz$
\frac{a_5 + a_8}{a_5} = \frac{5}{4}.
$ Znajdź pierwszy wyraz tego ciągu.
$a_1 = 3 \sqrt[3]{4}$
Zadanie 3 (5 pkt)
Rozwiąż równanie: $ x + \frac{2x}{x+3} + \frac{4x}{(x+3)^2} + \dots = 3 $
$ x = \sqrt{3} $
Zadanie 4 (4 pkt)
Oblicz $x$, wiedząc, że $-7 - 4 - 1 + 2 + \ldots + x = 1843$.
$x = 104$
Zadanie 5 (5 pkt)
Oblicz:
a) $$\lim_{n \to \infty} \frac{(6n^2 + 2)(n-3)}{(2 + 3n)(5 - 2n)}$$
b) $$\lim_{n \to \infty} \frac{5n + 3}{n^2 + 3} - \frac{3n}{4 + n}$$
c) $$\lim_{n \to \infty} \left( \frac{25 - 4n}{6n^2 + 5} \right)^3$$
d) $$\lim_{n \to \infty} \frac{8n^2 - 4n}{1 + 3 + 5 + \dots + (2n - 1)}$$
e) $$\lim_{n \to \infty} \sqrt[n]{8^n + 10^n}$$
a) $-\infty$
b) $-3$
c) $0$
d) $8$
e) $10$
