14.4 Równanie okręgu
Kartkówka
Grupa A
Zadanie 1 (6 pkt)
Napisz równanie okręgu o środku w punkcie $S$ i promieniu $r$ w postaci kanonicznej.
a) $S\left(0, 0\right)$, $r = 5$
b) $S\left(-4, 0\right)$, $r = \sqrt{7}$
c) $S\left(0, 3\right)$, $r = 1,2$
d) $S\left(2, -5\right)$, $r = \sqrt{11}$
e) $S\left(-1, -6\right)$, $r = \frac{2}{5}$
f) $S\left(\sqrt{5}, -\sqrt{7}\right)$, $r = 6$
a) $x^{2} + y^{2} = 25$
b) $\left(x + 4\right)^{2} + y^{2} = 7$
c) $x^{2} + \left(y - 3\right)^{2} = 1,44$
d) $\left(x - 2\right)^{2} + \left(y + 5\right)^{2} = 11$
e) $\left(x + 1\right)^{2} + \left(y + 6\right)^{2} = \frac{4}{25}$
f) $\left(x - \sqrt{5}\right)^{2} + \left(y + \sqrt{7}\right)^{2} = 36$
Wskazówki:
1. Użyj wzoru kanonicznego: $\left(x - a\right)^{2} + \left(y - b\right)^{2} = r^{2}$.
2. Pamiętaj, że punkt $S\left(a, b\right)$ dostarcza nam liczb do podstawienia pod $a$ i $b$.
3. Jeśli w środku $S$ występuje liczba ujemna, to po wstawieniu do wzoru znak zmieni się na przeciwny, np. $\left(x - \left(-4\right)\right)$ staje się $\left(x + 4\right)$.
4. Podnieś promień $r$ do kwadratu. Uważaj na potęgowanie ułamków dziesiętnych (np. $1,2 \cdot 1,2$) oraz ułamków zwykłych.
Rozwiązanie:
1. Podpunkt a)
$S\left(0, 0\right)$, $r = 5$.
Podstawiamy: $\left(x - 0\right)^{2} + \left(y - 0\right)^{2} = 5^{2}$.
Daje nam to:$$x^{2} + y^{2} = 25$$2. Podpunkt b)
$S\left(-4, 0\right)$, $r = \sqrt{7}$.
Podstawiamy: $\left(x - \left(-4\right)\right)^{2} + \left(y - 0\right)^{2} = \left(\sqrt{7}\right)^{2}$.
Dwa minusy dają plus, a kwadrat pierwiastka usuwa znak pierwiastka:$$\left(x + 4\right)^{2} + y^{2} = 7$$3. Podpunkt c)
$S\left(0, 3\right)$, $r = 1,2$.
Podstawiamy: $\left(x - 0\right)^{2} + \left(y - 3\right)^{2} = \left(1,2\right)^{2}$.
Obliczamy $1,2 \cdot 1,2 = 1,44$:$$x^{2} + \left(y - 3\right)^{2} = 1,44$$4. Podpunkt d)
$S\left(2, -5\right)$, $r = \sqrt{11}$.
Podstawiamy: $\left(x - 2\right)^{2} + \left(y - \left(-5\right)\right)^{2} = \left(\sqrt{11}\right)^{2}$.
Upraszczamy znaki i promień:$$\left(x - 2\right)^{2} + \left(y + 5\right)^{2} = 11$$5. Podpunkt e)
$S\left(-1, -6\right)$, $r = \frac{2}{5}$.
Podstawiamy: $\left(x - \left(-1\right)\right)^{2} + \left(y - \left(-6\right)\right)^{2} = \left(\frac{2}{5}\right)^{2}$.
W obu nawiasach mamy plusy. Ułamek podnosimy do kwadratu ($2^{2}=4$ i $5^{2}=25$):$$\left(x + 1\right)^{2} + \left(y + 6\right)^{2} = \frac{4}{25}$$6. Podpunkt f)
$S\left(\sqrt{5}, -\sqrt{7}\right)$, $r = 6$.
Podstawiamy: $\left(x - \sqrt{5}\right)^{2} + \left(y - \left(-\sqrt{7}\right)\right)^{2} = 6^{2}$.
Wyliczamy promień:$$\left(x - \sqrt{5}\right)^{2} + \left(y + \sqrt{7}\right)^{2} = 36$$
Zadanie 2 (5 pkt)
Poniższe równania opisują okrąg o środku w punkcie $S$ i promieniu $r$. Podaj współrzędne punktu $S$ i promień tego okręgu.
a) $x^2 + y^2 = 4$
b) $\left(x - 2\right)^2 + y^2 = 6,25$
c) $\left(3 + x\right)^2 + \left(4 - y\right)^2 = 49$
d) $\left(-x - 5\right)^2 + \left(-2 - y\right)^2 = 100$
a) $S=\left(0, 0\right)$, $r=2$
b) $S=\left(2, 0\right)$, $r=2,5$
c) $S=\left(-3, 4\right)$, $r=7$
d) $S=\left(-5, -2\right)$, $r=10$
Wskazówki:
a) Przypomnij sobie kanoniczne równanie okręgu o środku w punkcie $S=\left(a, b\right)$ i promieniu $r$: $\left(x - a\right)^2 + \left(y - b\right)^2 = r^2$.
b) Zauważ, że $x^2$ można zapisać jako $\left(x - 0\right)^2$, a $y^2$ jako $\left(y - 0\right)^2$.
c) Pamiętaj, że promień $r$ to pierwiastek kwadratowy z liczby po prawej stronie równania, czyli z $r^2$.
d) Wyrażenia typu $\left(3 + x\right)^2$ można zapisać jako $\left(x - \left(-3\right)\right)^2$, a $\left(4 - y\right)^2$ jako $\left(y - 4\right)^2$. Pamiętaj, że $\left(A - B\right)^2 = \left(B - A\right)^2$
e) Wyrażenia typu $\left(-x - 5\right)^2$ można przekształcić, wyciągając $-1$ przed nawias: $\left(-1 \cdot \left(x + 5\right)\right)^2 = \left(-1\right)^2 \cdot \left(x + 5\right)^2 = \left(x + 5\right)^2$. Analogicznie postępuj z $\left(-2 - y\right)^2$.
Rozwiązanie:
Aby rozwiązać to zadanie, musimy skorzystać z kanonicznego równania okręgu. Standardowe równanie okręgu o środku w punkcie $S=\left(a, b\right)$ i promieniu $r$ wygląda tak: $\left(x - a\right)^2 + \left(y - b\right)^2 = r^2$.
a) $x^2 + y^2 = 4$
1. Porównujemy dane równanie z kanonicznym równaniem okręgu. Widzimy, że brakuje nam odejmowania od $x$ i $y$. Możemy to uzupełnić, pamiętając, że odejmowanie zera nic nie zmienia. Zatem $x^2$ to to samo co $\left(x - 0\right)^2$, a $y^2$ to to samo co $\left(y - 0\right)^2$.
2. Nasze równanie przyjmuje postać: $\left(x - 0\right)^2 + \left(y - 0\right)^2 = 4$.
3. Teraz możemy łatwo odczytać współrzędne środka $S$. Porównując $\left(x - a\right)^2$ z $\left(x - 0\right)^2$, widzimy, że $a = 0$. Porównując $\left(y - b\right)^2$ z $\left(y - 0\right)^2$, widzimy, że $b = 0$. Zatem środek okręgu to $S=\left(0, 0\right)$.
4. Aby znaleźć promień $r$, musimy porównać prawą stronę równania. Mamy $r^2 = 4$. Aby znaleźć $r$, musimy obliczyć pierwiastek kwadratowy z $4$. Pierwiastek kwadratowy z $4$ to $2$ (promień musi być liczbą dodatnią). Zatem $r = 2$.
Odpowiedź dla a): $S=\left(0, 0\right)$, $r=2$.
b) $\left(x - 2\right)^2 + y^2 = 6,25$
1. Ponownie porównujemy dane równanie z kanonicznym równaniem okręgu: $\left(x - a\right)^2 + \left(y - b\right)^2 = r^2$.
2. Część z $x$ jest już w odpowiedniej formie: $\left(x - 2\right)^2$. Z tego od razu widzimy, że $a = 2$.
3. Część z $y$ to $y^2$. Tak jak w poprzednim przykładzie, możemy to zapisać jako $\left(y - 0\right)^2$. Zatem $b = 0$.
4. Współrzędne środka $S$ to $S=\left(2, 0\right)$.
5. Prawa strona równania to $r^2 = 6,25$. Aby znaleźć $r$, musimy obliczyć pierwiastek kwadratowy z $6,25$. Pamiętamy, że $6,25$ to $\frac{625}{100}$. Pierwiastek z $625$ to $25$, a pierwiastek z $100$ to $10$. Zatem pierwiastek z $6,25$ to $2,5$ (bo $2,5 \cdot 2,5 = 6,25$). Promień $r = 2,5$.
Odpowiedź dla b): $S=\left(2, 0\right)$, $r=2,5$.
c) $\left(3 + x\right)^2 + \left(4 - y\right)^2 = 49$
1. Porównujemy z kanonicznym równaniem okręgu: $\left(x - a\right)^2 + \left(y - b\right)^2 = r^2$.
2. Rozpatrzmy pierwszy człon: $\left(3 + x\right)^2$. Musimy go dopasować do formy $\left(x - a\right)^2$. Wiemy, że dodawanie jest przemienne, więc $\left(3 + x\right)$ to to samo co $\left(x + 3\right)$. Aby zapisać to jako odejmowanie, możemy napisać $\left(x - \left(-3\right)\right)^2$. Zatem $a = -3$.
3. Rozpatrzmy drugi człon: $\left(4 - y\right)^2$. Musimy go dopasować do formy $\left(y - b\right)^2$. Pamiętamy, że kwadrat liczby ujemnej jest taki sam jak kwadrat liczby dodatniej, np. $\left(-3\right)^2 = 9$ i $3^2 = 9$. Zatem $\left(4 - y\right)^2$ jest równe $\left(-\left(y - 4\right)\right)^2$, co z kolei jest równe $\left(y - 4\right)^2$. Zatem $b = 4$.
4. Współrzędne środka $S$ to $S=\left(-3, 4\right)$.
5. Prawa strona równania to $r^2 = 49$. Aby znaleźć $r$, obliczamy pierwiastek kwadratowy z $49$. Pierwiastek z $49$ to $7$. Zatem $r = 7$.
Odpowiedź dla c): $S=\left(-3, 4\right)$, $r=7$.
d) $\left(-x - 5\right)^2 + \left(-2 - y\right)^2 = 100$
1. Porównujemy z kanonicznym równaniem okręgu: $\left(x - a\right)^2 + \left(y - b\right)^2 = r^2$.
2. Rozpatrzmy pierwszy człon: $\left(-x - 5\right)^2$. Aby dopasować go do formy $\left(x - a\right)^2$, wyciągamy $-1$ przed nawias wewnątrz nawiasu kwadratowego: $\left(-1 \cdot \left(x + 5\right)\right)^2$. Następnie korzystamy z własności potęgowania $\left(A \cdot B\right)^2 = A^2 \cdot B^2$. Mamy więc $\left(-1\right)^2 \cdot \left(x + 5\right)^2$. Ponieważ $\left(-1\right)^2 = 1$, to otrzymujemy $1 \cdot \left(x + 5\right)^2$, czyli po prostu $\left(x + 5\right)^2$. Teraz możemy zapisać $\left(x + 5\right)^2$ jako $\left(x - \left(-5\right)\right)^2$. Zatem $a = -5$.
3. Rozpatrzmy drugi człon: $\left(-2 - y\right)^2$. Postępujemy analogicznie: $\left(-1 \cdot \left(2 + y\right)\right)^2 = \left(-1\right)^2 \cdot \left(2 + y\right)^2 = \left(2 + y\right)^2$. Następnie zapisujemy $\left(2 + y\right)^2$ jako $\left(y + 2\right)^2$, a to jako $\left(y - \left(-2\right)\right)^2$. Zatem $b = -2$.
4. Współrzędne środka $S$ to $S=\left(-5, -2\right)$.
5. Prawa strona równania to $r^2 = 100$. Aby znaleźć $r$, obliczamy pierwiastek kwadratowy z $100$. Pierwiastek z $100$ to $10$. Zatem $r = 10$.
Odpowiedź dla d): $S=\left(-5, -2\right)$, $r=10$.
Zadanie 3 (8 pkt)
Wyznacz współrzędne środka i promień okręgu opisanego równaniem:
a) $x^2 + y^2 - 6x - 8y + 16 = 0$
b) $x^2 + y^2 + 4x - 12y + 36 = 0$
a) $S\left(3, 4\right)$, $r = 3$
b) $S\left(-2, 6\right)$, $r = 2$
Wskazówki:
a) Pamiętaj, że równanie okręgu w postaci kanonicznej to $\left(x - a\right)^2 + \left(y - b\right)^2 = r^2$. Twoim zadaniem jest doprowadzenie podanych równań do tej postaci.
b) Aby to zrobić, zgrupuj wyrazy z '$x$' i '$y$' osobno. Następnie uzupełnij każdy z tych grup do pełnego kwadratu, dodając odpowiednie stałe do obu stron równania.
c) W przypadku uzupełniania do kwadratu wyrażenia $x^2 + Dx$, dodajesz $\left(\frac{D}{2}\right)^2$. Podobnie dla $y^2 + Ey$, dodajesz $\left(\frac{E}{2}\right)^2$.
d) Po przekształceniu, odczytaj współrzędne środka $\left(a, b\right)$ i promień $r$. Pamiętaj, że $r$ jest zawsze dodatnie.
Rozwiązanie:
a) Mamy równanie okręgu: $x^2 + y^2 - 6x - 8y + 16 = 0$
1. Naszym celem jest przekształcenie tego równania do postaci kanonicznej okręgu, która wygląda tak: $\left(x - a\right)^2 + \left(y - b\right)^2 = r^2$. W tej postaci '$a$' i '$b$' to współrzędne środka okręgu $S\left(a, b\right)$, a '$r$' to jego promień.
2. Zgrupujmy wyrazy zawierające '$x$' razem i wyrazy zawierające '$y$' razem, a stałą przenieśmy na prawą stronę równania. Aby przenieść '$+16$' na prawą stronę, odejmujemy '$16$' od obu stron równania:
$x^2 - 6x + y^2 - 8y = -16$
3. Teraz będziemy uzupełniać do pełnego kwadratu.
Dla wyrazów z '$x$': mamy $x^2 - 6x$. Aby to było częścią kwadratu $\left(x - a\right)^2 = x^2 - 2ax + a^2$, widzimy, że $-6x$ musi być równe $-2ax$. Oznacza to, że $a = 3$. Zatem brakuje nam $a^2$, czyli $3^2 = 9$. Dodajemy '$9$' do obu stron równania.
Dla wyrazów z '$y$': mamy $y^2 - 8y$. Aby to było częścią kwadratu $\left(y - b\right)^2 = y^2 - 2by + b^2$, widzimy, że $-8y$ musi być równe $-2by$. Oznacza to, że $b = 4$. Zatem brakuje nam $b^2$, czyli $4^2 = 16$. Dodajemy '$16$' do obu stron równania.
4. Dodajemy te brakujące składniki do obu stron równania:
$x^2 - 6x + 9 + y^2 - 8y + 16 = -16 + 9 + 16$
5. Teraz możemy zapisać wyrażenia w nawiasach jako pełne kwadraty:
$\left(x - 3\right)^2 + \left(y - 4\right)^2 = 9$
6. Porównujemy to równanie z postacią kanoniczną $\left(x - a\right)^2 + \left(y - b\right)^2 = r^2$:
- Z $\left(x - 3\right)^2$ wynika, że $a = 3$.
- Z $\left(y - 4\right)^2$ wynika, że $b = 4$.
- Z $9$ wynika, że $r^2 = 9$. Aby znaleźć promień '$r$', musimy spierwiastkować $9$. Ponieważ promień musi być liczbą dodatnią, $r = \sqrt{9} = 3$.
7. Zatem współrzędne środka okręgu to $S\left(3, 4\right)$, a jego promień to $r = 3$.
b) Mamy równanie okręgu: $x^2 + y^2 + 4x - 12y + 36 = 0$
1. Ponownie, naszym celem jest przekształcenie tego równania do postaci kanonicznej okręgu: $\left(x - a\right)^2 + \left(y - b\right)^2 = r^2$.
2. Zgrupujmy wyrazy zawierające '$x$' razem i wyrazy zawierające '$y$' razem, a stałą przenieśmy na prawą stronę równania. Aby przenieść '$+36$' na prawą stronę, odejmujemy '$36$' od obu stron równania:
$x^2 + 4x + y^2 - 12y = -36$
3. Uzupełniamy do pełnego kwadratu:
Dla wyrazów z '$x$': mamy $x^2 + 4x$. Aby to było częścią kwadratu $\left(x + a\right)^2 = x^2 + 2ax + a^2$, widzimy, że $+4x$ musi być równe $+2ax$. Oznacza to, że $a = 2$. Zatem brakuje nam $a^2$, czyli $2^2 = 4$. Dodajemy '$4$' do obu stron równania.
Dla wyrazów z '$y$': mamy $y^2 - 12y$. Aby to było częścią kwadratu $\left(y - b\right)^2 = y^2 - 2by + b^2$, widzimy, że $-12y$ musi być równe $-2by$. Oznacza to, że $b = 6$. Zatem brakuje nam $b^2$, czyli $6^2 = 36$. Dodajemy '$36$' do obu stron równania.
4. Dodajemy te brakujące składniki do obu stron równania:
$x^2 + 4x + 4 + y^2 - 12y + 36 = -36 + 4 + 36$
5. Teraz możemy zapisać wyrażenia w nawiasach jako pełne kwadraty:
$\left(x + 2\right)^2 + \left(y - 6\right)^2 = 4$
6. Porównujemy to równanie z postacią kanoniczną $\left(x - a\right)^2 + \left(y - b\right)^2 = r^2$:
- Z $\left(x + 2\right)^2$, które możemy zapisać jako $\left(x - \left(-2\right)\right)^2$, wynika, że $a = -2$.
- Z $\left(y - 6\right)^2$ wynika, że $b = 6$.
- Z $4$ wynika, że $r^2 = 4$. Aby znaleźć promień '$r$', musimy spierwiastkować $4$. Ponieważ promień musi być liczbą dodatnią, $r = \sqrt{4} = 2$.
7. Zatem współrzędne środka okręgu to $S\left(-2, 6\right)$, a jego promień to $r = 2$.
Zadanie 4 (5 pkt)
Punkt $A$ należy do okręgu o środku w punkcie $S$. Napisz równanie tego okręgu.
a) $S\left(0, 0\right)$, $A\left(5, 12\right)$
b) $S\left(1, 3\right)$, $A\left(4, 7\right)$
a) $x^2 + y^2 = 169$
b) $\left(x - 1\right)^2 + \left(y - 3\right)^2 = 25$
Wskazówki:
a) Pamiętaj, że kanoniczne równanie okręgu o środku $S\left(a, b\right)$ i promieniu $r$ ma postać: $\left(x - a\right)^2 + \left(y - b\right)^2 = r^2$.
b) Punkt $A$ leży na okręgu, a $S$ jest jego środkiem. Co to oznacza dla odległości między punktami $S$ i $A$?
c) Jak obliczyć odległość między dwoma punktami $S\left(x_1, y_1\right)$ i $A\left(x_2, y_2\right)$? Pamiętaj, że promień $r$ to właśnie ta odległość.
Rozwiązanie:
Aby napisać równanie okręgu, potrzebujemy znać współrzędne jego środka (oznaczane jako $a$ i $b$) oraz kwadrat jego promienia ($r^2$).
kanoniczne równanie okręgu ma postać: $\left(x - a\right)^2 + \left(y - b\right)^2 = r^2$.
a) $S\left(0, 0\right)$, $A\left(5, 12\right)$
1. Zaczynamy od zidentyfikowania współrzędnych środka okręgu. Środek $S$ ma współrzędne $\left(0, 0\right)$. Oznacza to, że $a = 0$ i $b = 0$.
2. Następnie musimy znaleźć promień okręgu, czyli odległość od środka $S$ do punktu $A$, który leży na okręgu. Oznaczamy tę odległość jako $r$.
3. Aby obliczyć odległość między punktami $S\left(0, 0\right)$ i $A\left(5, 12\right)$, użyjemy wzoru na odległość między dwoma punktami w układzie współrzędnych: $d = \sqrt{\left(x_2 - x_1\right)^2 + \left(y_2 - y_1\right)^2}$. W naszym przypadku $d = r$, $x_1 = 0$, $y_1 = 0$, $x_2 = 5$, $y_2 = 12$.
4. Podstawiamy wartości do wzoru: $r = \sqrt{\left(5 - 0\right)^2 + \left(12 - 0\right)^2}$.
5. Upraszczamy wyrażenie w nawiasach: $r = \sqrt{\left(5\right)^2 + \left(12\right)^2}$.
6. Obliczamy kwadraty: $r = \sqrt{25 + 144}$.
7. Dodajemy liczby pod pierwiastkiem: $r = \sqrt{169}$.
8. Obliczamy pierwiastek: $r = 13$.
9. Ponieważ w równaniu okręgu potrzebujemy $r^2$, podnosimy promień do kwadratu: $r^2 = 13^2 = 169$.
10. Teraz podstawiamy wartości $a = 0$, $b = 0$ i $r^2 = 169$ do kanonicznego równania okręgu: $\left(x - 0\right)^2 + \left(y - 0\right)^2 = 169$.
11. Upraszczamy równanie: $x^2 + y^2 = 169$.
b) $S\left(1, 3\right)$, $A\left(4, 7\right)$
1. Zaczynamy od zidentyfikowania współrzędnych środka okręgu. Środek $S$ ma współrzędne $\left(1, 3\right)$. Oznacza to, że $a = 1$ i $b = 3$.
2. Następnie musimy znaleźć promień okręgu, czyli odległość od środka $S$ do punktu $A$, który leży na okręgu. Oznaczamy tę odległość jako $r$.
3. Aby obliczyć odległość między punktami $S\left(1, 3\right)$ i $A\left(4, 7\right)$, użyjemy wzoru na odległość między dwoma punktami w układzie współrzędnych: $d = \sqrt{\left(x_2 - x_1\right)^2 + \left(y_2 - y_1\right)^2}$. W naszym przypadku $d = r$, $x_1 = 1$, $y_1 = 3$, $x_2 = 4$, $y_2 = 7$.
4. Podstawiamy wartości do wzoru: $r = \sqrt{\left(4 - 1\right)^2 + \left(7 - 3\right)^2}$.
5. Upraszczamy wyrażenie w nawiasach: $r = \sqrt{\left(3\right)^2 + \left(4\right)^2}$.
6. Obliczamy kwadraty: $r = \sqrt{9 + 16}$.
7. Dodajemy liczby pod pierwiastkiem: $r = \sqrt{25}$.
8. Obliczamy pierwiastek: $r = 5$.
9. Ponieważ w równaniu okręgu potrzebujemy $r^2$, podnosimy promień do kwadratu: $r^2 = 5^2 = 25$.
10. Teraz podstawiamy wartości $a = 1$, $b = 3$ i $r^2 = 25$ do kanonicznego równania okręgu: $\left(x - 1\right)^2 + \left(y - 3\right)^2 = 25$.
11. To równanie jest już w najprostszej postaci.
Zadanie 5 (10 pkt)
Napisz równanie okręgu przechodzącego przez punkty $A, B, C$, jeśli:
$A\left(1, 1\right)$, $B\left(3, -1\right)$, $C\left(5, 3\right)$
$x^2 + y^2 - \frac{20}{3}x - \frac{8}{3}y + \frac{22}{3} = 0$ lub $3x^2 + 3y^2 - 20x - 8y + 22 = 0$
Krok 1: Zapisujemy ogólne równanie okręgu:$$(x - a)^2 + (y - b)^2 = r^2$$Krok 2: Podstawiamy współrzędne punktów $A(1, 1)$, $B(3, -1)$ i $C(5, 3)$ do równania:
Dla punktu $A(1, 1)$:$$(1 - a)^2 + (1 - b)^2 = r^2$$Dla punktu $B(3, -1)$:$$(3 - a)^2 + (-1 - b)^2 = r^2$$Dla punktu $C(5, 3)$:$$(5 - a)^2 + (3 - b)^2 = r^2$$Krok 3: Rozwijamy nawiasy stosując wzory skróconego mnożenia:
Równanie (1): $1 - 2a + a^2 + 1 - 2b + b^2 = r^2 \implies a^2 + b^2 - 2a - 2b + 2 = r^2$
Równanie (2): $9 - 6a + a^2 + 1 + 2b + b^2 = r^2 \implies a^2 + b^2 - 6a + 2b + 10 = r^2$
Równanie (3): $25 - 10a + a^2 + 9 - 6b + b^2 = r^2 \implies a^2 + b^2 - 10a - 6b + 34 = r^2$
Krok 4: Porównujemy równania, aby wyeliminować $r^2$ i kwadraty $a^2, b^2$. Odejmujemy równanie (1) od równania (2):$$(a^2 + b^2 - 6a + 2b + 10) - (a^2 + b^2 - 2a - 2b + 2) = r^2 - r^2$$$$a^2 - a^2 + b^2 - b^2 - 6a + 2a + 2b + 2b + 10 - 2 = 0$$$$-4a + 4b + 8 = 0$$Przenosimy 8 na drugą stronę zmieniając znak:$$-4a + 4b = -8$$Dzielimy obustronnie przez -4:$$a - b = 2 \implies a = b + 2$$Krok 5: Odejmujemy równanie (2) od równania (3):$$(a^2 + b^2 - 10a - 6b + 34) - (a^2 + b^2 - 6a + 2b + 10) = 0$$$$a^2 - a^2 + b^2 - b^2 - 10a + 6a - 6b - 2b + 34 - 10 = 0$$$$-4a - 8b + 24 = 0$$Przenosimy 24 na drugą stronę zmieniając znak:$$-4a - 8b = -24$$Dzielimy obustronnie przez -4:$$a + 2b = 6$$Krok 6: Podstawiamy wyznaczone $a = b + 2$ do równania $a + 2b = 6$:$$(b + 2) + 2b = 6$$$$3b + 2 = 6$$Przenosimy 2 na drugą stronę ze zmianą znaku:$$3b = 6 - 2$$$$3b = 4$$$$b = \frac{4}{3}$$Krok 7: Obliczamy wartość $a$:$$a = \frac{4}{3} + 2 = \frac{4}{3} + \frac{6}{3} = \frac{10}{3}$$Krok 8: Obliczamy $r^2$ podstawiając $a$ i $b$ do równania (1):$$r^2 = (1 - \frac{10}{3})^2 + (1 - \frac{4}{3})^2$$$$r^2 = (\frac{3}{3} - \frac{10}{3})^2 + (\frac{3}{3} - \frac{4}{3})^2$$$$r^2 = (-\frac{7}{3})^2 + (-\frac{1}{3})^2$$$$r^2 = \frac{49}{9} + \frac{1}{9} = \frac{50}{9}$$Krok 9: Zapisujemy ostateczne równanie okręgu:$$(x - \frac{10}{3})^2 + (y - \frac{4}{3})^2 = \frac{50}{9}$$
Grupa B
Zadanie 1 (6 pkt)
Napisz równanie okręgu o środku w punkcie $S$ i promieniu $r$ w postaci kanonicznej.
a) $S\left(0, 0\right)$, $r = 10$
b) $S\left(7, -1\right)$, $r = \sqrt{3}$
c) $S\left(-2, -2\right)$, $r = 1,5$
d) $S\left(0, \sqrt{6}\right)$, $r = 2$
e) $S\left(-5, 3\right)$, $r = \frac{3}{4}$
f) $S\left(-\sqrt{10}, \sqrt{10}\right)$, $r = \sqrt{13}$
a) $x^{2} + y^{2} = 100$
b) $\left(x - 7\right)^{2} + \left(y + 1\right)^{2} = 3$
c) $\left(x + 2\right)^{2} + \left(y + 2\right)^{2} = 2,25$
d) $x^{2} + \left(y - \sqrt{6}\right)^{2} = 4$
e) $\left(x + 5\right)^{2} + \left(y - 3\right)^{2} = \frac{9}{16}$
f) $\left(x + \sqrt{10}\right)^{2} + \left(y - \sqrt{10}\right)^{2} = 13$
Zadanie 2 (5 pkt)
Poniższe równania opisują okrąg o środku w punkcie $S$ i promieniu $r$. Podaj współrzędne punktu $S$ i promień tego okręgu.
a) $x^2 + y^2 = 9$
b) $\left(x - 0,5\right)^2 + y^2 = 0,25$
c) $\left(x + 6\right)^2 + \left(1 - y\right)^2 = 16$
d) $\left(-x - 1\right)^2 + \left(-4 - y\right)^2 = 36$
a) $S=\left(0, 0\right)$, $r=3$
b) $S=\left(0,5, 0\right)$, $r=0,5$
c) $S=\left(-6, 1\right)$, $r=4$
d) $S=\left(-1, -4\right)$, $r=6$
Zadanie 3 (8 pkt)
Wyznacz współrzędne środka i promień okręgu opisanego równaniem:
a) $x^2 + y^2 - 10x - 2y + 10 = 0$
b) $x^2 + y^2 + 8x + 4y + 11 = 0$
a) $S\left(5, 1\right)$, $r = 4$
b) $S\left(-4, -2\right)$, $r = 3$
Zadanie 4 (5 pkt)
Punkt $A$ należy do okręgu o środku w punkcie $S$. Napisz równanie tego okręgu.
a) $S\left(0, 0\right)$, $A\left(-6, 8\right)$
b) $S\left(-1, -2\right)$, $A\left(3, 1\right)$
a) $x^2 + y^2 = 100$
b) $\left(x + 1\right)^2 + \left(y + 2\right)^2 = 25$
Zadanie 5 (10 pkt)
Napisz równanie okręgu przechodzącego przez punkty $A, B, C$, jeśli:
$A\left(-2, 0\right)$, $B\left(2, 4\right)$, $C\left(4, 0\right)$
$x^2 + y^2 - 2x - 2y - 8 = 0$
