23.7 Równania trygonometryczne, cz. 2
Kartkówka
Grupa A
Zadanie 1 (3 pkt)
a) $2\cos\left(x + \frac{\pi}{3}\right) = \cos x$
b) $\cos 2x = (\cos x - \sin x)^2$
c) $\cos 2x = \sin x$
a) $2\sin\left(x + \frac{\pi}{6}\right) = \sqrt{3}\sin x$
b) $\cos 2x = (\sin x + \cos x)^2$
c) $\cos x = \sin 2x$
a)
Rozwijamy lewą stronę równania za pomocą wzoru na cosinus sumy kątów: $\cos(A+B) = \cos A \cos B - \sin A \sin B$.\[2\left(\cos x \cos \frac{\pi}{3} - \sin x \sin \frac{\pi}{3}\right) = \cos x\]Podstawiamy wartości $\cos \frac{\pi}{3} = \frac{1}{2}$ i $\sin \frac{\pi}{3} = \frac{\sqrt{3}}{2}$:\[2\left(\cos x \cdot \frac{1}{2} - \sin x \cdot \frac{\sqrt{3}}{2}\right) = \cos x\]\[\cos x - \sqrt{3}\sin x = \cos x\]Odejmujemy $\cos x$ od obu stron:\[-\sqrt{3}\sin x = 0\]Dzielimy przez $-\sqrt{3}$:\[\sin x = 0\]Rozwiązania dla $\sin x = 0$ to:\[x = k\pi, \quad k \in \mathbb{Z}\]b)
Używamy wzoru na cosinus podwojonego kąta: $\cos 2x = \cos^2 x - \sin^2 x$.
Rozwijamy prawą stronę równania: $(\cos x - \sin x)^2 = \cos^2 x - 2\sin x \cos x + \sin^2 x$.
Ponieważ $\cos^2 x + \sin^2 x = 1$, prawa strona upraszcza się do $1 - 2\sin x \cos x$.
Równanie przyjmuje postać:\[\cos 2x = 1 - 2\sin x \cos x\]Zauważamy, że $2\sin x \cos x = \sin 2x$, więc:\[\cos 2x = 1 - \sin 2x\]Przenosimy $\sin 2x$ na lewą stronę:\[\cos 2x + \sin 2x = 1\]Aby rozwiązać równanie typu $A\sin y + B\cos y = C$, dzielimy przez $\sqrt{A^2+B^2}$. Tutaj $A=1, B=1$, więc $\sqrt{1^2+1^2} = \sqrt{2}$.\[\frac{1}{\sqrt{2}}\cos 2x + \frac{1}{\sqrt{2}}\sin 2x = \frac{1}{\sqrt{2}}\]Możemy zapisać $\frac{1}{\sqrt{2}} = \sin \frac{\pi}{4}$ i $\frac{1}{\sqrt{2}} = \cos \frac{\pi}{4}$.\[\sin \frac{\pi}{4}\cos 2x + \cos \frac{\pi}{4}\sin 2x = \frac{\sqrt{2}}{2}\]Stosujemy wzór na sinus sumy kątów: $\sin(A+B) = \sin A \cos B + \cos A \sin B$.\[\sin\left(2x + \frac{\pi}{4}\right) = \frac{\sqrt{2}}{2}\]Rozwiązujemy dla $2x + \frac{\pi}{4}$:\[2x + \frac{\pi}{4} = \frac{\pi}{4} + 2k\pi \quad \text{lub} \quad 2x + \frac{\pi}{4} = \pi - \frac{\pi}{4} + 2k\pi\]\[2x + \frac{\pi}{4} = \frac{\pi}{4} + 2k\pi \quad \text{lub} \quad 2x + \frac{\pi}{4} = \frac{3\pi}{4} + 2k\pi\]Dla pierwszego przypadku:\[2x = 2k\pi\]\[x = k\pi\]Dla drugiego przypadku:\[2x = \frac{3\pi}{4} - \frac{\pi}{4} + 2k\pi\]\[2x = \frac{2\pi}{4} + 2k\pi\]\[2x = \frac{\pi}{2} + 2k\pi\]\[x = \frac{\pi}{4} + k\pi, \quad k \in \mathbb{Z}\]c)
Używamy wzoru na cosinus podwojonego kąta, który wyraża go za pomocą $\sin x$: $\cos 2x = 1 - 2\sin^2 x$.
Równanie przyjmuje postać:\[1 - 2\sin^2 x = \sin x\]Przenosimy wszystkie wyrazy na jedną stronę, aby uzyskać równanie kwadratowe względem $\sin x$:\[2\sin^2 x + \sin x - 1 = 0\]Podstawiamy $y = \sin x$:\[2y^2 + y - 1 = 0\]Obliczamy wyróżnik $\Delta = b^2 - 4ac$:\[\Delta = 1^2 - 4(2)(-1) = 1 + 8 = 9\]Pierwiastki równania kwadratowego:\[y = \frac{-b \pm \sqrt{\Delta}}{2a} = \frac{-1 \pm \sqrt{9}}{2(2)} = \frac{-1 \pm 3}{4}\]Mamy dwa rozwiązania dla $y$:\[y_1 = \frac{-1 + 3}{4} = \frac{2}{4} = \frac{1}{2}\]\[y_2 = \frac{-1 - 3}{4} = \frac{-4}{4} = -1\]Wracamy do $\sin x$:
Przypadek 1: $\sin x = \frac{1}{2}$
Rozwiązania to:\[x = \frac{\pi}{6} + 2k\pi \quad \text{lub} \quad x = \pi - \frac{\pi}{6} + 2k\pi\]\[x = \frac{\pi}{6} + 2k\pi \quad \text{lub} \quad x = \frac{5\pi}{6} + 2k\pi\]Przypadek 2: $\sin x = -1$
Rozwiązania to:\[x = \frac{3\pi}{2} + 2k\pi, \quad k \in \mathbb{Z}\]
Zadanie 2 (4 pkt)
Rozwiąż równanie:
a) $\sin \frac{x}{2} = \cos x$
b) $\cos \left(x - \frac{\pi}{3}\right) = \cos x + \frac{1}{2}$
c) $\sin x + \sin 2x + \sin 3x = 0$
a) $x = \frac{\pi}{3} + 4k\pi \quad \text{lub} \quad x = \frac{5\pi}{3} + 4k\pi \quad \text{lub} \quad x = 3\pi + 4k\pi, \quad k \in \mathbb{Z}$
b) $x = \frac{\pi}{3} + 2k\pi \quad \text{lub} \quad x = \pi + 2k\pi, \quad k \in \mathbb{Z}$
c) $x = \frac{k\pi}{2} \quad \text{lub} \quad x = \frac{2\pi}{3} + 2k\pi \quad \text{lub} \quad x = -\frac{2\pi}{3} + 2k\pi, \quad k \in \mathbb{Z}$
a) Rozwiązujemy równanie $\sin \frac{x}{2} = \cos x$.
Korzystamy ze wzoru na cosinus podwójnego kąta: $\cos x = 1 - 2 \sin^2 \frac{x}{2}$.
Podstawiamy do równania:\[\sin \frac{x}{2} = 1 - 2 \sin^2 \frac{x}{2}\]Przenosimy wszystkie wyrazy na jedną stronę:\[2 \sin^2 \frac{x}{2} + \sin \frac{x}{2} - 1 = 0\]Podstawiamy $y = \sin \frac{x}{2}$. Otrzymujemy równanie kwadratowe:\[2y^2 + y - 1 = 0\]Obliczamy wyróżnik $\Delta$:\[\Delta = 1^2 - 4(2)(-1) = 1 + 8 = 9\]Obliczamy pierwiastki równania kwadratowego:\[y = \frac{-1 \pm \sqrt{9}}{2(2)} = \frac{-1 \pm 3}{4}\]Zatem:\[y_1 = \frac{-1+3}{4} = \frac{2}{4} = \frac{1}{2} \quad \text{lub} \quad y_2 = \frac{-1-3}{4} = \frac{-4}{4} = -1\]Wracamy do podstawienia $\sin \frac{x}{2} = y$:
Przypadek 1: $\sin \frac{x}{2} = \frac{1}{2}$\[\frac{x}{2} = \frac{\pi}{6} + 2k\pi \quad \text{lub} \quad \frac{x}{2} = \pi - \frac{\pi}{6} + 2k\pi = \frac{5\pi}{6} + 2k\pi, \quad k \in \mathbb{Z}\]Mnożymy przez 2:\[x = \frac{\pi}{3} + 4k\pi \quad \text{lub} \quad x = \frac{5\pi}{3} + 4k\pi, \quad k \in \mathbb{Z}\]Przypadek 2: $\sin \frac{x}{2} = -1$\[\frac{x}{2} = \frac{3\pi}{2} + 2k\pi, \quad k \in \mathbb{Z}\]Mnożymy przez 2:\[x = 3\pi + 4k\pi, \quad k \in \mathbb{Z}\]b) Rozwiązujemy równanie $\cos \left(x - \frac{\pi}{3}\right) = \cos x + \frac{1}{2}$.
Korzystamy ze wzoru na cosinus różnicy kątów: $\cos(A-B) = \cos A \cos B + \sin A \sin B$.
Podstawiamy do lewej strony równania:\[\cos x \cos \frac{\pi}{3} + \sin x \sin \frac{\pi}{3} = \cos x + \frac{1}{2}\]Wstawiamy wartości funkcji trygonometrycznych: $\cos \frac{\pi}{3} = \frac{1}{2}$ i $\sin \frac{\pi}{3} = \frac{\sqrt{3}}{2}$.\[\cos x \cdot \frac{1}{2} + \sin x \cdot \frac{\sqrt{3}}{2} = \cos x + \frac{1}{2}\]Mnożymy całe równanie przez 2, aby usunąć ułamki:\[\cos x + \sqrt{3} \sin x = 2 \cos x + 1\]Przenosimy wyrazy z $\sin x$ i $\cos x$ na jedną stronę, a stałe na drugą:\[\sqrt{3} \sin x - \cos x = 1\]Jest to równanie postaci $A \sin y + B \cos y = C$. Dzielimy przez $\sqrt{A^2+B^2} = \sqrt{(\sqrt{3})^2 + (-1)^2} = \sqrt{3+1} = \sqrt{4} = 2$.\[\frac{\sqrt{3}}{2} \sin x - \frac{1}{2} \cos x = \frac{1}{2}\]Rozpoznajemy wzór na sinus różnicy: $\sin(A-B) = \sin A \cos B - \cos A \sin B$.
$\frac{\sqrt{3}}{2} = \cos \frac{\pi}{6}$ i $\frac{1}{2} = \sin \frac{\pi}{6}$.\[\cos \frac{\pi}{6} \sin x - \sin \frac{\pi}{6} \cos x = \frac{1}{2}\]\[\sin \left(x - \frac{\pi}{6}\right) = \frac{1}{2}\]Otrzymujemy dwa przypadki:
Przypadek 1: $x - \frac{\pi}{6} = \frac{\pi}{6} + 2k\pi, \quad k \in \mathbb{Z}$\[x = \frac{\pi}{6} + \frac{\pi}{6} + 2k\pi\]\[x = \frac{2\pi}{6} + 2k\pi\]\[x = \frac{\pi}{3} + 2k\pi, \quad k \in \mathbb{Z}\]Przypadek 2: $x - \frac{\pi}{6} = \pi - \frac{\pi}{6} + 2k\pi = \frac{5\pi}{6} + 2k\pi, \quad k \in \mathbb{Z}$\[x = \frac{5\pi}{6} + \frac{\pi}{6} + 2k\pi\]\[x = \frac{6\pi}{6} + 2k\pi\]\[x = \pi + 2k\pi, \quad k \in \mathbb{Z}\]c) Rozwiązujemy równanie $\sin x + \sin 2x + \sin 3x = 0$.
Grupujemy wyrazy $\sin x$ i $\sin 3x$:\[(\sin x + \sin 3x) + \sin 2x = 0\]Korzystamy ze wzoru na sumę sinusów: $\sin A + \sin B = 2 \sin \frac{A+B}{2} \cos \frac{A-B}{2}$.\[2 \sin \left(\frac{x+3x}{2}\right) \cos \left(\frac{x-3x}{2}\right) + \sin 2x = 0\]\[2 \sin \left(\frac{4x}{2}\right) \cos \left(\frac{-2x}{2}\right) + \sin 2x = 0\]\[2 \sin 2x \cos (-x) + \sin 2x = 0\]Ponieważ $\cos(-x) = \cos x$:\[2 \sin 2x \cos x + \sin 2x = 0\]Wyłączamy $\sin 2x$ przed nawias:\[\sin 2x (2 \cos x + 1) = 0\]Otrzymujemy dwa przypadki:
Przypadek 1: $\sin 2x = 0$\[2x = k\pi, \quad k \in \mathbb{Z}\]Dzielimy przez 2:\[x = \frac{k\pi}{2}, \quad k \in \mathbb{Z}\]Przypadek 2: $2 \cos x + 1 = 0$\[2 \cos x = -1\]\[\cos x = -\frac{1}{2}\]Rozwiązania dla $\cos x = -\frac{1}{2}$ to $x = \frac{2\pi}{3} + 2k\pi$ lub $x = -\frac{2\pi}{3} + 2k\pi$.
Zatem:\[x = \frac{2\pi}{3} + 2k\pi \quad \text{lub} \quad x = -\frac{2\pi}{3} + 2k\pi, \quad k \in \mathbb{Z}\]
Zadanie 3 (5 pkt)
Rozwiąż równanie w podanym przedziale liczbowym.
a) $ \cos x - 2\sin\left(x + \frac{\pi}{2}\right) = -\frac{1}{2} $, $ (0, 2\pi) $
b) $ \cos^4 x - \sin^4 x = \cos 6x $, $ \langle0, 2\pi\rangle $
c) $ \sin 2x - \sin 8x = \cos 5x $, $ (0, \pi) $
a) $ x \in \left\{\frac{\pi}{3}, \frac{5\pi}{3}\right\} $
b) $ x \in \left\{0, \frac{\pi}{4}, \frac{\pi}{2}, \frac{3\pi}{4}, \pi, \frac{5\pi}{4}, \frac{3\pi}{2}, \frac{7\pi}{4}, 2\pi\right\} $
c) $ x \in \left\{\frac{\pi}{10}, \frac{3\pi}{10}, \frac{7\pi}{18}, \frac{\pi}{2}, \frac{11\pi}{18}, \frac{7\pi}{10}, \frac{9\pi}{10}\right\} $
a) Rozwiązujemy równanie $ \cos x - 2\sin\left(x + \frac{\pi}{2}\right) = -\frac{1}{2} $ w przedziale $ (0, 2\pi) $.
Korzystamy ze wzoru redukcyjnego $ \sin\left(x + \frac{\pi}{2}\right) = \cos x $.
Podstawiamy do równania:\[ \cos x - 2\cos x = -\frac{1}{2} \]\[ -\cos x = -\frac{1}{2} \]\[ \cos x = \frac{1}{2} \]Szukamy rozwiązań w przedziale $ (0, 2\pi) $.
Pierwsze rozwiązanie to $ x = \frac{\pi}{3} $.
Drugie rozwiązanie to $ x = 2\pi - \frac{\pi}{3} = \frac{5\pi}{3} $.
b) Rozwiązujemy równanie $ \cos^4 x - \sin^4 x = \cos 6x $ w przedziale $ \langle0, 2\pi\rangle $.
Korzystamy ze wzoru na różnicę kwadratów $ a^2 - b^2 = (a-b)(a+b) $ oraz tożsamości trygonometrycznych $ \cos^2 x - \sin^2 x = \cos 2x $ i $ \cos^2 x + \sin^2 x = 1 $.
Lewa strona równania:\[ \cos^4 x - \sin^4 x = (\cos^2 x - \sin^2 x)(\cos^2 x + \sin^2 x) \]\[ = (\cos 2x)(1) \]\[ = \cos 2x \]Równanie przyjmuje postać:\[ \cos 2x = \cos 6x \]To równanie jest spełnione, gdy $ 6x = 2x + 2k\pi $ lub $ 6x = -2x + 2k\pi $, gdzie $ k \in \mathbb{Z} $.
Przypadek 1: $ 6x = 2x + 2k\pi $\[ 4x = 2k\pi \]\[ x = \frac{k\pi}{2} \]Dla $ k \in \{0, 1, 2, 3, 4\} $ otrzymujemy rozwiązania w przedziale $ \langle0, 2\pi\rangle $:
$ x_0 = 0 $
$ x_1 = \frac{\pi}{2} $
$ x_2 = \pi $
$ x_3 = \frac{3\pi}{2} $
$ x_4 = 2\pi $
Przypadek 2: $ 6x = -2x + 2k\pi $\[ 8x = 2k\pi \]\[ x = \frac{k\pi}{4} \]Dla $ k \in \{0, 1, ..., 8\} $ otrzymujemy rozwiązania w przedziale $ \langle0, 2\pi\rangle $:
$ x_0 = 0 $
$ x_1 = \frac{\pi}{4} $
$ x_2 = \frac{2\pi}{4} = \frac{\pi}{2} $
$ x_3 = \frac{3\pi}{4} $
$ x_4 = \frac{4\pi}{4} = \pi $
$ x_5 = \frac{5\pi}{4} $
$ x_6 = \frac{6\pi}{4} = \frac{3\pi}{2} $
$ x_7 = \frac{7\pi}{4} $
$ x_8 = \frac{8\pi}{4} = 2\pi $
Łącząc i usuwając duplikaty, otrzymujemy wszystkie rozwiązania w przedziale $ \langle0, 2\pi\rangle $:
$ 0, \frac{\pi}{4}, \frac{\pi}{2}, \frac{3\pi}{4}, \pi, \frac{5\pi}{4}, \frac{3\pi}{2}, \frac{7\pi}{4}, 2\pi $.
c) Rozwiązujemy równanie $ \sin 2x - \sin 8x = \cos 5x $ w przedziale $ (0, \pi) $.
Korzystamy ze wzoru na różnicę sinusów: $ \sin A - \sin B = 2\cos\left(\frac{A+B}{2}\right)\sin\left(\frac{A-B}{2}\right) $.
Dla $ A=2x $ i $ B=8x $:\[ \sin 2x - \sin 8x = 2\cos\left(\frac{2x+8x}{2}\right)\sin\left(\frac{2x-8x}{2}\right) \]\[ = 2\cos(5x)\sin(-3x) \]Ponieważ $ \sin(-\alpha) = -\sin\alpha $, mamy:\[ = -2\cos(5x)\sin(3x) \]Równanie przyjmuje postać:\[ -2\cos(5x)\sin(3x) = \cos 5x \]Przenosimy wszystko na jedną stronę i wyłączamy $ \cos 5x $ przed nawias:\[ \cos 5x + 2\cos 5x \sin 3x = 0 \]\[ \cos 5x (1 + 2\sin 3x) = 0 \]To równanie jest spełnione, gdy $ \cos 5x = 0 $ lub $ 1 + 2\sin 3x = 0 $.
Przypadek 1: $ \cos 5x = 0 $\[ 5x = \frac{\pi}{2} + k\pi \]\[ x = \frac{\pi}{10} + \frac{k\pi}{5} \]Szukamy rozwiązań w przedziale $ (0, \pi) $:
Dla $ k=0: x = \frac{\pi}{10} $
Dla $ k=1: x = \frac{\pi}{10} + \frac{\pi}{5} = \frac{3\pi}{10} $
Dla $ k=2: x = \frac{\pi}{10} + \frac{2\pi}{5} = \frac{5\pi}{10} = \frac{\pi}{2} $
Dla $ k=3: x = \frac{\pi}{10} + \frac{3\pi}{5} = \frac{7\pi}{10} $
Dla $ k=4: x = \frac{\pi}{10} + \frac{4\pi}{5} = \frac{9\pi}{10} $
Dla $ k=5: x = \frac{\pi}{10} + \frac{5\pi}{5} = \frac{11\pi}{10} $ (poza przedziałem)
Przypadek 2: $ 1 + 2\sin 3x = 0 $\[ 2\sin 3x = -1 \]\[ \sin 3x = -\frac{1}{2} \]Szukamy rozwiązań dla $ 3x $. W przedziale $ (-\infty, \infty) $ ogólne rozwiązania dla $ \sin \alpha = -\frac{1}{2} $ to:
$ \alpha = -\frac{\pi}{6} + 2k\pi $ lub $ \alpha = \frac{7\pi}{6} + 2k\pi $.
Podstawiamy $ \alpha = 3x $:
Podprzypadek 2a: $ 3x = -\frac{\pi}{6} + 2k\pi $\[ x = -\frac{\pi}{18} + \frac{2k\pi}{3} \]Szukamy rozwiązań w przedziale $ (0, \pi) $:
Dla $ k=1: x = -\frac{\pi}{18} + \frac{2\pi}{3} = -\frac{\pi}{18} + \frac{12\pi}{18} = \frac{11\pi}{18} $
Podprzypadek 2b: $ 3x = \frac{7\pi}{6} + 2k\pi $\[ x = \frac{7\pi}{18} + \frac{2k\pi}{3} \]Szukamy rozwiązań w przedziale $ (0, \pi) $:
Dla $ k=0: x = \frac{7\pi}{18} $
Łącząc wszystkie unikalne rozwiązania z obu przypadków i sortując je rosnąco:
$ \frac{\pi}{10}, \frac{3\pi}{10}, \frac{7\pi}{18}, \frac{\pi}{2}, \frac{11\pi}{18}, \frac{7\pi}{10}, \frac{9\pi}{10} $.
Zadanie 4 (4 pkt)
Rozwiąż równanie, wiedząc, że jego lewa strona jest szeregiem geometrycznym zbieżnym.
\[ \frac{2\cos3x}{3} + \frac{2\cos3x}{9} + \frac{2\cos3x}{27} + ... = \frac{1}{2}, \quad x \in R \]
$x = \frac{\pi}{9} + \frac{2k\pi}{3}$ lub $x = -\frac{\pi}{9} + \frac{2k\pi}{3}$, gdzie $k \in Z$.
Lewa strona równania jest sumą zbieżnego szeregu geometrycznego.
Określamy pierwszy wyraz ($a_1$) i iloraz ($q$) szeregu.
Pierwszy wyraz: $a_1 = \frac{2\cos3x}{3}$.
Iloraz: $q = \frac{\frac{2\cos3x}{9}}{\frac{2\cos3x}{3}} = \frac{2\cos3x}{9} \cdot \frac{3}{2\cos3x} = \frac{3}{9} = \frac{1}{3}$.
Ponieważ $|q| = |\frac{1}{3}| < 1$, szereg jest zbieżny, co jest zgodne z treścią zadania.
Suma zbieżnego szeregu geometrycznego wyraża się wzorem $S = \frac{a_1}{1-q}$.
Podstawiamy wartości $a_1$ i $q$:\[ S = \frac{\frac{2\cos3x}{3}}{1 - \frac{1}{3}} \]\[ S = \frac{\frac{2\cos3x}{3}}{\frac{2}{3}} \]\[ S = \frac{2\cos3x}{3} \cdot \frac{3}{2} \]\[ S = \cos3x \]Teraz podstawiamy obliczoną sumę do równania:\[ \cos3x = \frac{1}{2} \]Jest to podstawowe równanie trygonometryczne.
Rozwiązania ogólne dla $\cos y = \frac{1}{2}$ to:\[ y = \frac{\pi}{3} + 2k\pi \]lub\[ y = -\frac{\pi}{3} + 2k\pi \]gdzie $k \in Z$.
Podstawiamy $y = 3x$:
Dla pierwszego przypadku:\[ 3x = \frac{\pi}{3} + 2k\pi \]Dzielimy przez 3:\[ x = \frac{\pi}{9} + \frac{2k\pi}{3} \]Dla drugiego przypadku:\[ 3x = -\frac{\pi}{3} + 2k\pi \]Dzielimy przez 3:\[ x = -\frac{\pi}{9} + \frac{2k\pi}{3} \]Sprawdzamy warunek na $a_1 \neq 0$. Jeśli $\cos 3x = 0$, to szereg ma sumę 0, co nie jest $\frac{1}{2}$. Nasze rozwiązania $\cos 3x = \frac{1}{2}$ spełniają ten warunek.
Zadanie 5 (5 pkt)
Wyznacz wartości parametru $k$, $k \in \mathbb{R}$, dla których dane równanie ma rozwiązanie.
$\cos\left(\frac{\frac{\pi}{3} + x}{2}\right) = \frac{\sqrt{3}}{2}\cos\left(\frac{x}{2}\right) + 2k^2 - 1$
Równanie ma rozwiązanie dla $k \in \left[-\frac{\sqrt{3}}{2}, -\frac{1}{2}\right] \cup \left[\frac{1}{2}, \frac{\sqrt{3}}{2}\right]$.
Przekształcamy lewą stronę równania, korzystając ze wzoru na cosinus sumy kątów: $\cos(\alpha + \beta) = \cos\alpha\cos\beta - \sin\alpha\sin\beta$.\[ \cos\left(\frac{\frac{\pi}{3} + x}{2}\right) = \cos\left(\frac{\pi}{6} + \frac{x}{2}\right) = \cos\frac{\pi}{6}\cos\frac{x}{2} - \sin\frac{\pi}{6}\sin\frac{x}{2} \]Obliczamy wartości funkcji trygonometrycznych dla kąta $\frac{\pi}{6}$:\[ \cos\frac{\pi}{6} = \frac{\sqrt{3}}{2} \]\[ \sin\frac{\pi}{6} = \frac{1}{2} \]Podstawiamy wartości do rozwinięcia:\[ \frac{\sqrt{3}}{2}\cos\frac{x}{2} - \frac{1}{2}\sin\frac{x}{2} \]Wstawiamy przekształconą lewą stronę z powrotem do oryginalnego równania:\[ \frac{\sqrt{3}}{2}\cos\frac{x}{2} - \frac{1}{2}\sin\frac{x}{2} = \frac{\sqrt{3}}{2}\cos\left(\frac{x}{2}\right) + 2k^2 - 1 \]Redukujemy podobne wyrazy:\[ -\frac{1}{2}\sin\frac{x}{2} = 2k^2 - 1 \]Wyznaczamy $\sin\frac{x}{2}$:\[ \sin\frac{x}{2} = -2(2k^2 - 1) = -4k^2 + 2 \]Równanie ma rozwiązanie, gdy wartość po prawej stronie należy do zbioru wartości funkcji sinus, czyli do przedziału $[-1, 1]$.\[ -1 \le -4k^2 + 2 \le 1 \]Rozwiązujemy podwójną nierówność:\[ -3 \le -4k^2 \le -1 \]\[ 1 \le 4k^2 \le 3 \]\[ \frac{1}{4} \le k^2 \le \frac{3}{4} \]Rozwiązujemy układ dwóch nierówności:
$k^2 \ge \frac{1}{4}$ co daje $k \le -\frac{1}{2}$ lub $k \ge \frac{1}{2}$.
$k^2 \le \frac{3}{4}$ co daje $-\frac{\sqrt{3}}{2} \le k \le \frac{\sqrt{3}}{2}$.
Częścią wspólną obu warunków jest suma przedziałów:\[ k \in \left[-\frac{\sqrt{3}}{2}, -\frac{1}{2}\right] \cup \left[\frac{1}{2}, \frac{\sqrt{3}}{2}\right] \]
Grupa B
Zadanie 1 (3 pkt)
a) $2\sin\left(x + \frac{\pi}{6}\right) = \sqrt{3}\sin x$
b) $\cos 2x = (\sin x + \cos x)^2$
c) $\cos x = \sin 2x$
a) $x = \frac{\pi}{2} + k\pi, \quad k \in \mathbb{Z}$
b) $x = k\pi \quad \text{lub} \quad x = -\frac{\pi}{4} + k\pi, \quad k \in \mathbb{Z}$
c) $x = \frac{\pi}{2} + k\pi \quad \text{lub} \quad x = \frac{\pi}{6} + 2k\pi \quad \text{lub} \quad x = \frac{5\pi}{6} + 2k\pi, \quad k \in \mathbb{Z}$
Zadanie 2 (4 pkt)
Rozwiąż równanie:
a) $\cos x = \sin 2x$
b) $\cos \left(2x + \frac{\pi}{3}\right) = \cos 2x - \frac{1}{2}$
c) $\cos x + \cos 2x + \cos 3x = 0$
a) $x = \frac{\pi}{2} + k\pi \quad \text{lub} \quad x = \frac{\pi}{6} + 2k\pi \quad \text{lub} \quad x = \frac{5\pi}{6} + 2k\pi, \quad k \in \mathbb{Z}$
b) $x = k\pi \quad \text{lub} \quad x = \frac{\pi}{3} + k\pi, \quad k \in \mathbb{Z}$
c) $x = \frac{\pi}{4} + \frac{k\pi}{2} \quad \text{lub} \quad x = \frac{2\pi}{3} + 2k\pi \quad \text{lub} \quad x = -\frac{2\pi}{3} + 2k\pi, \quad k \in \mathbb{Z}$
Zadanie 3 (5 pkt)
Rozwiąż równanie w podanym przedziale liczbowym.
a) $ \cos x - 2\sin\left(x + \frac{3\pi}{2}\right) = \frac{3\sqrt{3}}{2} $, $ (0, 2\pi) $
b) $ \cos^4 x - \sin^4 x = \cos 8x $, $ \langle0, 2\pi\rangle $
c) $ \sin 3x - \sin 9x = \cos 6x $, $ (0, \pi) $
a) $ x \in \left\{\frac{\pi}{6}, \frac{11\pi}{6}\right\} $
b) $ x \in \left\{0, \frac{\pi}{5}, \frac{\pi}{3}, \frac{2\pi}{5}, \frac{3\pi}{5}, \frac{2\pi}{3}, \frac{4\pi}{5}, \pi, \frac{6\pi}{5}, \frac{4\pi}{3}, \frac{7\pi}{5}, \frac{8\pi}{5}, \frac{5\pi}{3}, \frac{9\pi}{5}, 2\pi\right\} $
c) $ x \in \left\{\frac{\pi}{12}, \frac{\pi}{4}, \frac{7\pi}{18}, \frac{5\pi}{12}, \frac{7\pi}{12}, \frac{11\pi}{18}, \frac{3\pi}{4}, \frac{11\pi}{12}\right\} $
Zadanie 4 (4 pkt)
Rozwiąż równanie, wiedząc, że jego lewa strona jest szeregiem geometrycznym zbieżnym.
\[ \frac{5\sin4x}{3} + \frac{2\sin4x}{3} + \frac{4\sin4x}{15} + ... = \frac{25\sqrt{3}}{18}, \quad x \in R \]
$x = \frac{\pi}{12} + \frac{k\pi}{2}$ lub $x = \frac{\pi}{6} + \frac{k\pi}{2}$, gdzie $k \in Z$.
Zadanie 5 (5 pkt)
Wyznacz wartości parametru $k$, $k \in \mathbb{R}$, dla których dane równanie ma rozwiązanie.
$\sin\left(\frac{\frac{\pi}{3} - x}{2}\right) = -\frac{\sqrt{3}}{2}\sin\left(\frac{x}{2}\right) + k^2$
Równanie ma rozwiązanie dla $k \in \left[-\frac{\sqrt{2}}{2}, \frac{\sqrt{2}}{2}\right]$.
